Elektrikli araç şarj maliyeti hesaplama ve yakıt maliyeti karşılaştırmasını tek araçta topladık. Aşağıdaki hesaplama aracı; elektrikli, klasik hibrit, plug-in hibrit, benzinli ve dizel araçları aynı mesafe üzerinden karşılaştırır ve size kilometre başına, 100 kilometrede, aylık ve yıllık enerji giderini verir. Üç aracı yan yana koyabilir, dilerseniz katalog tüketimi yerine gerçekte aldığınız yakıt ve enerji miktarını girerek kendi gerçek ortalamanızı hesaplatabilirsiniz.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Önce karşılaştırmak istediğiniz üç aracın enerji türünü seçin. Benzinli, dizel ve klasik hibrit araçlar için ortalama yakıt tüketimi, depo kapasitesi ve güncel litre fiyatı gerekir. Elektrikli araçta kWh/100 km tüketimi, kullanılabilir batarya kapasitesi, elektrik birim fiyatı ve şarj kaybı girilir. Plug-in hibrit için hem yakıt hem elektrik değerleri ile yolun elektrikle tamamlanan oranı kullanılır.
Tüketim değerinden seçeneği katalog verisi veya bildiğiniz ortalama tüketimle tahmin yapar. Alınan yakıt/enerjiden seçeneği belirli bir mesafede satın aldığınız litre ya da kWh miktarından gerçek ortalamayı çıkarır. Planlanan yolculuk alanına bir mesafe yazarsanız o tek yolculuğun maliyeti de tabloya eklenir.
Ortalama yakıt tüketimi nedir? Aracın 100 km yol için kullandığı yakıt miktarıdır ve L/100 km ile ifade edilir. Elektrikli araç tüketimi kWh/100 km olarak yazılır. Kullanılabilir batarya kapasitesi sürücünün gerçekten kullanabildiği enerji miktarıdır; brüt kapasiteyle karıştırılmamalıdır.
Elektrikli araç şarj maliyeti nasıl hesaplanır?
Elektrikli araç şarj maliyeti hesaplama işleminin temeli tüketimi elektrik birim fiyatıyla çarpmaktır. Formül şudur:
100 km maliyeti = (kWh/100 km ÷ şarj verimi) × TL/kWh
Örnek: 17 kWh/100 km tüketen bir araç, %10 şarj kaybı ve 8 TL/kWh fiyatla 100 kilometrede 17 ÷ 0,90 = 18,89 kWh çeker ve 151,11 TL gider oluşturur. Aynı yolu 7 L/100 km tüketen benzinli bir araç 70 TL/litre fiyatla 490 TL karşılığında gider. Aradaki fark ayda 1000 km için yaklaşık 3.400 TL, yılda 40.000 TL seviyesindedir.
Elektrikli araba evde şarj maliyeti
Evde şarj, halka açık AC şarj ve DC hızlı şarj tarifeleri farklı olduğu için tek bir sabit fiyat herkesi temsil etmez. Evde şarj genellikle en ucuz seçenektir; DC hızlı şarj ise en pahalısıdır. En doğru sonuç için gerçek kullanımınıza uygun ortalama bir TL/kWh değeri girin: örneğin şarjınızın dörtte üçünü evde, dörtte birini hızlı şarjda yapıyorsanız bu ikisinin ağırlıklı ortalamasını kullanın.
Kablo, araç içi şarj cihazı ve batarya ısı yönetimi nedeniyle prizden çekilen enerji, bataryaya giren enerjiden fazladır. Bu fark şarj kaybıdır ve tipik olarak yüzde 10 civarındadır. Tüketim değeriniz zaten prizden ölçülmüşse ya da sayaçtan okunmuşsa kayıp alanını sıfır yaparak aynı kaybı iki kez eklemeyin.
Elektrikli ve yakıtlı araçların maliyet farkı nereden kaynaklanır?
Benzinli ve dizel araçlar hareket için depoda bulunan yakıtı kullanırken elektrikli araçlar enerjiyi batarya paketinde depolar. Bu nedenle iki araç türünün tüketim maliyeti farklı birimlerle hesaplanır. Benzinli ve dizel araçlarda litre başına yakıt fiyatı ile L/100 km tüketimi; elektrikli araçlarda ise kWh başına elektrik fiyatı ile kWh/100 km tüketimi kullanılır. Hesaplama aracı bu farklı birimleri aynı mesafe üzerinden karşılaştırarak kilometre başına, 100 kilometrede, aylık ve yıllık enerji giderini gösterir.
Elektrikli aracın ekonomik sonucu yalnızca batarya kapasitesine bağlı değildir. Şarj sırasında meydana gelen enerji kaybı, hava sıcaklığı, klima kullanımı, aracın taşıdığı yük, yol eğimi ve sürüş hızı da gerçek tüketimi etkiler. Benzinli ve dizel araçlarda ise trafik yoğunluğu, kısa mesafeli kullanım, rampa, yüksek hız, klima ve sürüş tarzı yakıt tüketimini değiştirebilir.
Gerçek sürüş koşulları tüketimi nasıl değiştirir?
Ağırlık, hız, rampa ve klima
Yolcu ve yük arttıkça hızlanma ile yokuş çıkışında daha fazla enerji gerekir. Yüksek hızda hava direnci büyüdüğü için özellikle otoyolda elektrikli araç menzili düşebilir. Soğuk veya sıcak havada batarya sıcaklık yönetimi ile kabin ısıtma ve soğutması ek enerji kullanır. Benzinli ve dizel araçlarda da klima, kısa mesafe, yoğun trafik, düşük lastik basıncı ve sert hızlanma tüketimi artırabilir. Bu yüzden katalog menzili ile gerçek kullanım menzili farklı olabilir.
Rejeneratif frenleme nedir?
Elektrikli ve hibrit araçlarda rejeneratif frenleme, yavaşlama sırasında hareket enerjisinin bir bölümünü elektrik enerjisine çevirerek bataryaya gönderir. Rampa inişinde geri kazanım artabilir; ancak yokuş çıkarken harcanan enerjinin tamamı geri alınamaz, çünkü yuvarlanma direnci, hava direnci ve dönüşüm kayıpları devam eder. İniş kazancı, tırmanış tüketimini sıfırlayan bedava enerji değildir.
Daha doğru bir karşılaştırma için hesaplama aracına üretici verileri yerine mümkünse aracınızın gerçek tüketim değerlerini, güncel yakıt veya elektrik fiyatını ve aylık ortalama yol mesafenizi girmeniz önerilir.
Elektrikli araç mı benzinli mi, hibrit mi?
İçten yanmalı motor nedir?
Benzinli ve dizel araçlarda yakıt motorun içinde yanar ve açığa çıkan enerji mekanik harekete çevrilir. Motor yağı, filtreler, bujiler veya yakıt sistemi gibi düzenli bakım isteyen parçalar bulunur. Elektrikli motorda yanma gerçekleşmez; bataryadaki enerji güç elektroniği üzerinden motora aktarılır ve motor doğrudan tork üretir.
Hibrit araba nasıl çalışır?
Klasik hibrit düşük yükte elektrik motorundan yararlanabilir, fren enerjisinin bir kısmını bataryada depolar ve yanmalı motoru destekler; dışarıdan şarj edilmez, bataryası küçüktür. Bu nedenle hesaplamada tek girdi olarak L/100 km tüketimi yeterlidir. Plug-in hibrit ise daha büyük bataryaya sahiptir ve dışarıdan şarj edilebilir; yolun bir bölümünü tamamen elektrikle tamamlar. Düzenli şarj edilmezse elektrikli kullanım avantajı azalır ve maliyet benzinli bir araca yaklaşır. Hesaplama aracındaki elektrikle gidilen mesafe oranı alanı tam olarak bunu modeller.
Bakım maliyeti toplam gideri neden değiştirir?
Elektrikli araçlarda motor yağı, buji ve egzoz sistemi gibi klasik motor parçaları bulunmadığından planlı bakım ihtiyacı genellikle daha düşüktür. Rejeneratif frenleme balata aşınmasını azaltabilir. Buna karşılık lastik, süspansiyon, klima, soğutma devresi, elektronik donanım ve üretici kontrolleri devam eder. Hibrit ve plug-in hibrit araçlarda hem yanmalı motor hem elektrikli sistem bulunduğu için bakım tamamen ortadan kalkmaz.
Bu sayfadaki hesaplama yalnızca enerji giderini kapsar. Periyodik bakım, lastik, sigorta, vergi, olası onarım, ev tipi şarj ünitesi kurulumu ve finansman maliyeti ayrıca eklenmelidir.
Elektrikli araç batarya ömrü ve ikinci el değeri
Elektrikli araç batarya ömrü yalnızca kilometreye bağlı değildir. Yaş, sıcaklık geçmişi, hızlı şarj alışkanlığı, yüksek veya düşük dolulukta uzun süre bekleme, hücre dengesi ve batarya yönetim yazılımı birlikte değerlendirilmelidir. İkinci el elektrikli araçta batarya sağlık raporu, kalan garanti, gerçek menzil, DC şarj performansı, servis geçmişi, yazılım desteği ve kaza kaydı kontrol edilmelidir.
İkinci el piyasa değeri marka, model, ülke, teşvik, yeni araç indirimleri ve teknolojinin yenilenme hızına göre değişir. Tek bir yüzdeye bakmak yerine aynı modelin yeni fiyatını, benzer yaş ve kilometredeki ilanlarını, satış süresini ve batarya durumunu birlikte inceleyin. Hızlı değer kaybı sıfır araç sahibi için risk, ikinci el alıcı için daha düşük giriş fiyatı anlamına gelebilir.
Yalnızca enerji maliyetine göre karar vermeyin
Hesaplama sonucunda en düşük enerji giderine sahip araç gösterilir; ancak bu sonuç tek başına aracın toplamda daha ekonomik olduğu anlamına gelmez. Araç satın alma fiyatı, periyodik bakım, sigorta, vergi, lastik gideri, ev tipi şarj ünitesi, olası onarımlar ve ikinci el değeri de toplam sahip olma maliyetine eklenmelidir.
Pratik bir yöntem: iki araç arasındaki satın alma fiyatı farkını, hesaplayıcının verdiği yıllık enerji farkına bölün. Çıkan sayı, aradaki farkın kaç yılda geri döneceğini yaklaşık olarak gösterir. Bu süreyi aracı elde tutmayı planladığınız süreyle karşılaştırın; ayrıca evde şarj imkânınız, yıllık kilometreniz, uzun yol alışkanlığınız ve servis erişimi de kararı etkiler.
Sık sorulan sorular
Elektrikli araba evde şarj maliyeti nasıl bulunur?
Prizden çekilen kWh miktarını elektrik tarifenizdeki TL/kWh bedeliyle çarpın. Kademeli tarife veya şarj kaybı varsa gerçek faturaya uygun bir ortalama kullanın. Hesaplama aracında elektrik birim fiyatı alanına bu ortalamayı girmeniz yeterlidir.
Bir depo yakıtla kaç kilometre gidilir?
Depo kapasitesi 100 ile çarpılır ve L/100 km tüketimine bölünür. Örneğin 50 litrelik depo ve 7 L/100 km tüketimde menzil 50 × 100 ÷ 7 = 714 kilometredir. Sonuç sürüş koşullarına göre değişen bir tahmindir.
Plug-in hibrit her gün şarj edilmeli mi?
Elektrikli kullanım avantajı için düzenli şarj önemlidir. Uygun sıklık günlük mesafenize, aracın elektrikli menziline ve üretici önerilerine bağlıdır. Şarj edilmeyen bir plug-in hibrit, taşıdığı batarya ağırlığı nedeniyle benzinli bir araçtan daha ekonomik olmayabilir.
Şarj kaybı yüzde kaç alınmalı?
Tüketim değeriniz bataryaya giren enerjiyi gösteriyorsa tipik olarak yüzde 10 civarında bir kayıp uygundur. Değeri doğrudan prizden veya sayaçtan ölçtüyseniz kayıp zaten içindedir; bu durumda alanı sıfır bırakın.
Sonuçlar girdiğiniz değerlere dayalı tahmindir ve satın alma tavsiyesi değildir. Güncel yakıt ve elektrik fiyatlarını, aracın teknik verilerini ve garanti koşullarını kendi kaynaklarınızdan doğrulayın.
