FANUC 0-MC Dik İşleme Merkezi Parametreleri, G Kodları ve Alarm Çözümleri

FANUC Series 0-MC, CNC freze ve dik işleme merkezlerinde kullanılan klasik FANUC kontrol ünitelerinden biridir. Bu içerik temel panel kullanımı veya CNC frezeye giriş eğitimi değildir; amaç, 0-MC kontrolünde kullanılan başlıca G kodlarını, bu fonksiyonları etkileyen parametreleri ve yaygın alarm durumlarını teknik bir başvuru kaynağı halinde toplamaktır. Modelin doğru yazımı FANUC 0-MC şeklindedir; baştaki karakter harf “O” değil, rakam 0’dır. Bununla birlikte kullanıcılar bu modeli internette “FANUC OMC” olarak da arayabilir. Kaynak operatör kılavuzu 0-MC’yi işleme merkezi modeli olarak tanımlar; aynı kılavuzda 0-MF, 00-MC ve 0-Mate MC gibi başka modeller de yer alır, ancak bu sayfada yalnızca FANUC Series 0-MC CNC freze ve dik işleme merkezi ele alınmıştır. Bazı özellikler kontrol seçeneğine, yazılım sürümüne ve tezgâh üreticisinin PMC uygulamasına bağlı olabilir.

Parametre değiştirmeden önce bilinmesi gerekenler

FANUC kontrolünde parametreler yalnızca ekran görünümünü değiştiren basit ayarlar değildir. Bazı parametreler doğrudan eksen hareket yönünü, referans noktasını, servo motor çözünürlüğünü, hızlı ilerleme hızını, strok sınırlarını, spindle hızını, takım telafisi davranışını, delik delme çevrimlerini, rijit kılavuz çekmeyi ve RS-232 haberleşmesini etkiler. Operatör kılavuzu, CNC ve PMC parametrelerinin normalde tezgâh üreticisi tarafından ayarlandığını ve işlevi tamamen anlaşılmadan değiştirilmemesi gerektiğini açıkça belirtir. Yanlış parametre makinenin beklenmedik hareket etmesine; takıma, parçaya veya makineye zarar vermesine neden olabilir. Bir parametre değiştirilmeden önce en az şunlar kaydedilmelidir: parametrenin mevcut değeri, parametre numarası ve bit numarası, değişikliğin nedeni, değişiklik tarihi, değişikliği yapan kişi ve kontrolün model/yazılım bilgisi. Mümkünse bütün parametreler, offsetler, makro değişkenleri ve programlar yedeklenmelidir.

1. FANUC 0-MC G kodları

Aşağıdaki G kodları 0-MC işleme merkezi programlama yapısında kullanılan temel kodlardır. Bazı ileri fonksiyonlar standart değil, opsiyon olabilir.

G00 — Hızlı Pozisyonlama

G00, takımı kesme yapmadan hızlı hareketle belirtilen konuma götürür (ör. G00 X100. Y50. Z20.). Eksenler parametrelerle belirlenen hızlı hareket hızında ilerler; programda F yazılması G00 hızını belirlemez. İlgili parametreler: 0518–0521 X/Y/Z ve 4. eksen hızlı hareket hızları; 0522–0525 hızlı harekette doğrusal hızlanma/yavaşlama zaman sabiti; 0533 rapid override F0 hızı; 0534 referansa dönüşte düşük yaklaşma hızı; 0559–0562 JOG hızlı hareket hızları. Hızlı hareket hızının gereğinden yüksek yapılması servo alarmına, titreşime, pozisyon aşımına veya mekanik zorlanmaya neden olabilir.

G01 — Doğrusal Kesme Hareketi

G01, takımı programlanan ilerleme değeriyle doğrusal hareket ettirir (ör. G01 X80. Y30. F250. — metrik sistemde genellikle 250 mm/dak). İlgili parametreler: 0527 en yüksek kesme ilerleme hızı; 0529 kesme ve manuel ilerlemede üstel hızlanma/yavaşlama zaman sabiti; 0567 ilerleme sistemi B’de en yüksek kesme ilerlemesi; 0549 kontrol açıldığında otomatik modda geçerli başlangıç kesme ilerlemesi; 0001 bit 6 (RDRN) hızlı hareket komutunun dry run’dan etkilenmesi; 0045 bit 3 (LSUP) kesme hareketinde hızlanma/yavaşlama biçimi.

G02 / G03 — Dairesel İnterpolasyon

G02 saat yönünde, G03 saat yönünün tersinde yay hareketidir (ör. G17 G02 X50. Y20. I25. J0. F200. veya G17 G03 X50. Y20. R25. F200.). Adresler: X/Y/Z yay bitiş noktası, I/J/K yay merkezinin başlangıca göre mesafesi, R yay yarıçapı, F kesme ilerlemesi. Düzlem: G17 XY, G18 XZ, G19 YZ. Yanlış düzlem seçimi yay hareketinin yanlış eksenlerde yapılmasına neden olabilir. İlgili parametreler: 0393 bit 1 (COVOUT) dış yay işleme hızı; 0495/0496 standart yay yarıçapında en yüksek/en düşük ilerleme; 0863 yarıçapa göre ilerleme sınırlamasında standart yarıçap; 0393 bit 4 (HLCLMP) helisel harekette ilerlemenin maksimuma sınırlanması.

G04 — Bekleme

G04, programın belirtilen süre kadar beklemesini sağlar (ör. G04 P1000). Kontrol sürümüne ve giriş biçimine göre P değeri milisaniye veya belirli zaman biriminde yorumlanabilir; bu nedenle makine üreticisinin kılavuzu kontrol edilmelidir. G04 delik dibinde kısa bekleme, spindle’ın devrine ulaşmasını bekleme, mengene/bağlama sinyalinin tamamlanması ve soğutma sıvısının devreye girmesi için kullanılabilir.

G17, G18, G19 — Çalışma Düzlemi Seçimi

G17 XY, G18 XZ, G19 YZ düzlemidir. Dik işleme merkezinde genel frezelemede çoğunlukla G17 kullanılır. Düzlem seçimi G02/G03 yay hareketini, G41/G42 kesici yarıçap telafisini, sabit çevrimlerde delik eksenini ve helisel interpolasyonu etkiler.

G20 / G21 — İnç ve Metrik Giriş

G20 inç, G21 metrik sistemdir. Bu komutların kullanılması kayıtlı parametreleri, parça sıfırlarını veya takım telafi değerlerini otomatik dönüştürmez; ölçü sistemi değiştirilirken daha önce girilmiş offset ve koordinat değerleri de kontrol edilmelidir. İlgili parametreler: 0000 (INCH) en küçük giriş biriminin mm/inç olması; 0001 bit 0 (SCW) doğrusal eksen komut birimi; 0024 bit 1 (LII10) giriş/çıkış çözünürlük sistemi; 0057 bit 3 (MIC) ondalık nokta yazılmadığında değerin yorumlanması.

G28 — Referans Noktasına Dönüş

G28, ekseni ara bir noktadan geçirerek birinci referans noktasına gönderir (ör. G91 G28 Z0. ardından G91 G28 X0. Y0.). G90/G91 durumu iyi kontrol edilmelidir; özellikle G90 ile yanlış ara nokta verilmesi beklenmeyen harekete neden olabilir. İlgili parametreler: 0003 bit 0–3 (ZM) her eksenin referans dönüş yönü; 0074 bit 0–3 (CRF) referanssız hareket komutu alarm davranışı; 0076 bit 1 / 0391 bit 0–5 (JZRN) dogsuz referans; 0708–0711 otomatik koordinat kurulumunda referans koordinatları; 0735–0738 birinci–ikinci, 0780–0783 birinci–üçüncü, 0784–0787 birinci–dördüncü referans mesafeleri.

G30 — 2., 3. veya 4. Referans Noktasına Dönüş

G30 çoğunlukla takım değiştirme konumu gibi ikinci bir sabit referans noktasına dönüş için kullanılır (ör. G91 G30 Z0.). Gerçek takım değiştirme konumu makine üreticisinin PMC ladder programı ve mekanik yapısıyla ilişkilidir. G30 değerleri rastgele değiştirilmemelidir; yanlış referans noktası takım değiştirici kolu ile spindle arasında çarpışmaya neden olabilir.

G31 — Skip Fonksiyonu

G31, harici skip sinyali gelince eksen hareketini durdurur ve o andaki pozisyonu kaydeder (ör. G31 Z-100. F100.). Kullanım: takım boyu ölçme, prob ile yüzey bulma, iş parçası ölçme, temas algılama. İlgili parametre: 0015 bit 3 (SKPF) G31 sırasında dry run, override veya otomatik hızlanma/yavaşlamanın etkisi. Skip sinyalinin fiziksel girişi ve PMC bağlantısı makine üreticisine bağlıdır.

G40 / G41 / G42 — Kesici Yarıçap Telafisi

G40 telafiyi iptal eder, G41 hareket yönüne göre sol, G42 sağ telafidir. D adresi kesici yarıçap telafi değerinin kayıtlı olduğu offset numarasını çağırır.

G00 X0. Y0.
G01 Z-5. F100.
G41 D01 X20. Y0. F200.
G01 X80.
G03 X100. Y20. R20.
G01 Y80.
G40 X120.

İlgili parametreler: 0062 bit 1 (G40V) hareket komutu olmadan G40/G41/G42 verildiğinde telafi yönü; 0048 (DAC) mutlak ve (DRC) bağıl koordinat ekranında kesici telafisinin gösterime etkisi. Yaygın hatalar: telafi başlangıç hareketinin çok kısa olması, D değerinin sıfır/yanlış olması, G41 yerine G42 kullanılması, telafi açıkken G28 verilmesi, iç köşe geometrisinin takım yarıçapından küçük olması ve G40 iptal hareketinin yetersiz olması.

G43 / G44 / G49 — Takım Boyu Telafisi

G43 pozitif, G44 negatif takım boyu telafisi, G49 iptaldir. Dik işleme merkezlerinde en yaygın G43’tür (ör. G00 G43 Z100. H01 — H01, 1 numaralı takım boyu telafi değerini çağırır). Güvenlik: takım boyu telafisi çağrılmadan Z ekseninde parçaya yaklaşmak çarpışmaya neden olabilir; H numarasının gerçek takım numarasıyla uyuşması kontrol edilmelidir. Rijit kılavuz ve sabit çevrim sırasında G43/G44/G49 verildiğinde takım boyu telafisinin R noktasına konumlanma sırasında uygulandığı operatör kılavuzu düzeltme ekinde belirtilir.

G45–G48 — Takım Offset Fonksiyonları

Klasik takım offset hareketleri için kullanılır: G45 tek artırma, G46 tek azaltma, G47 çift artırma, G48 çift azaltma. Modern uygulamalarda G41/G42 ve G43 daha yaygın olsa da eski sistemlerde G45–G48 görülebilir.

G50 / G51 — Ölçekleme

G51 ölçeklemeyi etkinleştirir, G50 iptal eder. Program koordinatları belirli bir oranla büyütülüp küçültülebilir. Bu özellik her 0-MC sisteminde standart olmayabilir.

G54–G59 — Parça Koordinat Sistemleri

G54–G59 birinci–altıncı parça sıfırlarıdır. İlgili parametreler: 0755–0758 G54, 0759–0762 G55, 0763–0766 G56, 0767–0770 G57, 0771–0774 G58, 0775–0778 G59 eksen offsetleri; 0751–0754 harici parça koordinat sistemi kaydırması; 0010 bit 7 (APRS) referans dönüşünde otomatik koordinat kurulumu; 0024 bit 6 (CLCL) referans dönüşünde lokal koordinat iptali. Parça sıfırları kontrolün OFFSET ekranından girilebilir; parametre alanından doğrudan değiştirme genellikle bakım veya yedek geri yükleme işlemlerinde kullanılır.

G60 — Tek Yönlü Pozisyonlama

G60, eksenin hedef konuma her zaman belirlenen yönden yaklaşmasını sağlar; boşluk (backlash) etkisini azaltma, hassas delik konumlandırma, ölçüm/mastar konumları ve tekrarlanabilir pozisyonlama için kullanılır.

G61, G62, G63, G64 — Kesme Modları

G61 exact stop (her blok sonunda hassas duruş), G62 iç köşede otomatik hız azaltma, G63 kılavuz çekme modu, G64 sürekli kesme modudur. İlgili parametreler: 0393 bit 0 (FERDT) otomatik köşe yavaşlatma; 0395 bit 3 (CHEAFD) blok hız farkına göre köşe kontrolü; 0213 iç yay otomatik yavaşlatma min. oranı; 0214 iç köşe otomatik override; 0215 override uygulanacak iç köşe açısı; 0482 köşe yavaşlatma sonrası ilerleme; 0483 bloklar arası ilerleme farkı; 0864/0865 kritik köşe açıları.

G68 / G69 — Koordinat Sistemi Döndürme

G68 koordinat sistemini döndürür, G69 iptal eder (ör. G68 X0. Y0. R45. — geometriyi belirtilen merkez etrafında 45° döndürür). Fonksiyon bazı sistemlerde opsiyon olabilir.

2. FANUC 0-MC delik delme ve kılavuz çekme çevrimleri

Sabit çevrimlerde kullanılan temel adresler: X/Y delik konumu, Z delik son derinliği, R yaklaşma ve geri çekilme düzlemi, Q her gagalama miktarı, P bekleme süresi, F kesme ilerlemesi, L veya K tekrar sayısı (sürüme göre farklı olabilir). G98 çevrim sonunda başlangıç düzlemine, G99 R düzlemine döner. Bağlama elemanı, mengene veya parça çıkıntısı varsa G99 kullanılırken sonraki deliğe geçiş güvenliği kontrol edilmelidir.

G73 — Yüksek Hızlı Kademeli Delik Delme

G73, talaşı kırmak amacıyla kısa geri çekilmeler yapan hızlı gagalama çevrimidir (ör. G98 G73 X30. Y20. Z-25. R2. Q5. F150.). Takım her kademede tamamen R düzlemine çıkmaz; bu nedenle sığ ve orta derinlikte delikler, talaşı kolay kırılan malzemeler ve daha hızlı çevrim süresi için uygundur. Derin deliklerde talaş tahliyesi gerekiyorsa G83 tercih edilmelidir.

G74 — Sol Diş Kılavuz Çekme

G74 sol diş kılavuz çekme çevrimidir (ör. G98 G74 X40. Y20. Z-15. R2. F500.). Rijit kılavuz seçeneği varsa spindle ve Z ekseni senkronize edilir; ilerleme ile spindle devri diş adımına uygun olmalıdır. Dakikadaki ilerleme modunda F = Devir × Hatve (ör. hatve 1,25 mm, 400 dev/dak → F = 500 mm/dak). Operatör kılavuzu düzeltme notunda dakikadaki ilerleme modunda diş adımının ilerleme bölü spindle deviriyle elde edildiği; devir başına ilerleme modunda ise F’nin doğrudan diş adımına eşit olduğu belirtilir.

G76 — Hassas Boralama

G76 hassas boralama çevrimidir. Delik dibinde spindle belirli bir konumda durdurulup takım kesici yüzeyden uzaklaştırılarak geri çekilebilir; amaç geri çıkışta boralama takımının işlenmiş yüzeye sürtmesini azaltmaktır. Yönlendirme ve spindle orient davranışı makine üreticisine bağlıdır.

G80–G89 — Çevrim İptali ve Diğer Çevrimler

• G80: aktif delik/boralama çevrimini iptal eder. Yeni harekete geçmeden önce çevrimin G80 ile iptali güvenli programlama alışkanlığıdır.
• G81 — Standart delme: G98 G81 X20. Y20. Z-15. R2. F120. Takım Z derinliğine keserek iner ve beklemeden geri çıkar.
• G82 — Beklemeli delme/havşa: G98 G82 X20. Y20. Z-8. R2. P500 F100. Delik dibinde P süresi kadar bekler; punta, havşa ve taban yüzey kalitesi için kullanılır.
• G83 — Derin delik gagalama: G98 G83 X30. Y30. Z-50. R2. Q8. F120. Her gagalamadan sonra talaşı dışarı atmak için R düzlemine geri çekilir; derin delikler, uzun talaşlı malzemeler ve talaş sıkışma riski için G73’ten farklı olarak tercih edilir.
• G84 — Sağ diş kılavuz: G98 G84 X30. Y30. Z-20. R2. F500. Rijit kılavuzda spindle ve Z senkron çalışır. Rijit kılavuz parametreleri (etkinleştirme, spindle geri dönüş, senkronizasyon kazancı, hızlanma/yavaşlama, hız sınırları, geri çıkış hızı) spindle motoru, encoder ve sürücü sistemiyle doğrudan ilişkilidir; başka bir makinenin parametreleri kopyalanmamalıdır.
• G85 — Boralama (keserek geri çıkma): takım F ilerlemesiyle girer ve yine kesme ilerlemesiyle geri çıkar, spindle durmaz.
• G86 — Spindle durdurarak boralama: derinliğe ulaşır, spindle durur, hızlı geri çıkar.
• G87 — Ters boralama: arka yüzey işleme; özel takım ve spindle orient gerektirebilir.
• G88 — Manuel geri çekmeli boralama: derinlikte spindle durabilir, operatör müdahalesiyle geri çekme yapılabilir; uygulama kontrol ve üreticiye bağlıdır.
• G89 — Beklemeli boralama: delik dibinde bekler ve kesme ilerlemesiyle geri çıkar.

3. FANUC 0-MC önemli parametre grupları

0000 — Ayar Parametresi ve PWE

Bu parametre günlük çalışma ve programlama biçimini etkileyen temel bitleri içerir: REVX/REVY/REVZ eksenlerde yazılımsal mirror image (yanlış etkinleştirilirse geometri ters işlenir); TVON program kaydında TV kontrolü; ISO program çıkış kodu EIA/ISO; INCH program giriş birimi mm/inç; I/O reader/punch giriş/çıkış kanalı; ABS MDI komutlarının artımlı/mutlak yorumu; SEQ otomatik sıra numarası. PWE (Parameter Write Enable): 0 = parametre yazılamaz, 1 = yazılabilir. Değiştirme sırasında PWE 1 yapılır, işlem bitince tekrar 0 yapılmalıdır; PWE açıkken alarm görülmesi normal olabilir.

0003 — Referans Yönü / 0008 bit 6 OTZN / 0010 bit 7 APRS / 0015 bit 4 LM2

0003 eksen bitleri referans dönüş yönünü belirler; yanlış ayarda eksen ters hareket edip limit switch’e ulaşabilir, overtravel alarmı ve mekanik çarpışma oluşabilir. Yalnızca referans sistemi ve mekanik yapı biliniyorsa değiştirilmelidir. 0008 bit 6 (OTZN) Z eksenindeki kayıtlı strok kontrolünü açar/kapar; kapatılması eksen yazılımsal sınırı aşsa bile alarm vermemesine yol açar (tehlikeli). 0010 bit 7 (APRS) manuel referans dönüşünde koordinat sisteminin otomatik kurulması. 0015 bit 4 (LM2) ikinci kayıtlı strok sınırını değiştiren sinyal; takım değiştirici alanı veya bağlama düzeneklerini korumak için kullanılabilir.

0021 / 0022 — Mutlak Pulse Coder

Bu parametrelerdeki bitler eksenlerde mutlak pozisyon algılayıcı kullanılıp kullanılmadığını ve referansın kurulup kurulmadığını belirler. Yanlış değişiklik referans kaybı, APC alarmı, eksen sıfırının değişmesi ve takım değiştirme pozisyonunun bozulmasına yol açabilir. Mutlak encoder bataryası zayıfladığında alarm dikkate alınmalıdır; operatör kılavuzu, batarya alarmı sonrası batarya kısa sürede değiştirilmezse mutlak pozisyon bilgisinin kaybolabileceğini belirtir.

0048 — Ekran ve Hızlı Hareket / 0057 bit 3 MIC

0048: DAC mutlak, DRC bağıl koordinat ekranında kesici telafisinin gösterime etkisi; SMZCT hızlı hareket bloklarının üst üste bindirilmesini (block overlap) açar/kapar. Overlap etkin olduğunda ardışık hızlı hareket blokları daha akıcı çalışır, ancak makine dinamiği ve güvenlik mesafeleri dikkate alınmalıdır. 0057 bit 3 (MIC): ondalık nokta yazılmadan girilen değerlerin yorumlanmasını etkiler; örneğin X100 bazı ayarlarda 100 mm yerine en küçük giriş birimine göre yorumlanabilir. Yanlış anlaşılması büyük konumlama hatalarına neden olur; programlarda ondalık nokta açık kullanılmalıdır (X100.).

0062 — G40V ve SPMRPM

0062 bit 1 (G40V): G40/G41/G42 hareket komutu olmadan verildiğinde kesici telafi hareketinin nasıl oluşturulacağını belirler; eski programların yeni/farklı kontrol ayarıyla aynı takım yolunu üretip üretmemesini etkileyebilir. 0062 bit 3 (SPMRPM): spindle devir parametrelerinin birimi 0 = 1 dev/dak, 1 = 10 dev/dak; 0539–0543, 0551, 0555, 0556 gibi spindle hız parametrelerini etkiler. Yanlış ayar gerçek spindle hız limitlerinin on kat farklı değerlendirilmesine neden olabilir.

0074 CRF / 0398 Döner Eksen

0074 (CRF) bitleri, eksen referansı kurulmadan G28 dışındaki hareket komutları verildiğinde alarm oluşup oluşmayacağını belirler; güvenlik açısından referanssız otomatik çalıştırma önerilmez. 0398: ROAX roll-over, RODRC mutlak komutta döner eksenin en kısa yönden mi yoksa komut işaretine göre mi hareket edeceği, ROCNT döner eksen bağıl koordinatlarının bir tura göre yuvarlanması; dördüncü eksenli tezgâhlarda önemlidir.

Hız, Strok ve Parça Sıfırı Parametreleri

• 0518–0521 hızlı hareket hızları: vidalı mil hatvesi, servo kapasitesi, kızak yapısı, eksen ağırlığı ve ivme kapasitesine göre ayarlanır. Yüksek değer titreşim, servo sapma, aşırı akım alarmı ve mekanik vuruntuya yol açabilir.
• 0522–0525 hızlı hareket zaman sabitleri: çok küçükse sert hızlanma/darbe/servo aşırı yük, çok büyükse geç hızlanma ve uzun çevrim süresi.
• 0527 en yüksek kesme ilerlemesi, 0529 kesme ilerlemesi zaman sabiti (yüzey kalitesi ve köşe davranışını etkiler).
• 0533 rapid F0 hızı, 0534 referans dönüş yaklaşma hızı, 0559–0562 JOG hızları.
• 0700–0703 / 0704–0707: birinci strok sınırı pozitif/negatif yön; mekanik limitlere çok yakın ayarlanmamalıdır.
• 0735–0738: ikinci referans noktası mesafeleri (G30 takım değiştirme için kritik).
• 0755–0778: G54–G59 parça sıfırları; normalde OFFSET ekranından düzenlenir, yedek geri yüklerken yanlış yükleme takımın parçaya hatalı konumdan girmesine neden olabilir.

4. FANUC 0-MC yaygın alarm kodları ve çözüm yaklaşımı

Aşağıda kontrol ailesinde yaygın görülen alarm grupları ve güvenli çözüm yöntemleri anlatılmıştır. Tezgâhın ekranında görülen kesin alarm numarası, mesajı ve makine üreticisinin elektrik şeması her zaman önceliklidir.

Program Alarmı — Hatalı G Kodu

Nedenler: kontrolde bulunmayan G kodu, opsiyon olmayan fonksiyon çağrılması, aynı gruptan iki G kodunun aynı blokta yazılması, torna G kodunun freze kontrolünde kullanılması, G kod sistemi ayarının programla uyuşmaması. Çözüm: alarmlı blok bulunur, G kodu 0-MC kodlarıyla karşılaştırılır, opsiyon gerekip gerekmediği kontrol edilir, aynı bloktaki modal G kodları incelenir ve parametre değiştirmeden önce program düzeltilir.

Dairesel İnterpolasyon Alarmı

Nedenler: G02/G03 bitiş noktasıyla merkez bilgisi uyuşmuyor, I/J/K yanlış düzlemde, R ile geometrik olarak yay oluşturulamıyor, G17/G18/G19 yanlış, yay başlangıç/bitiş noktaları hatalı, tam daire R ile verilmiş. Çözüm: aktif düzlem kontrol edilir, yay başlangıç/bitiş/merkez yeniden hesaplanır, I/J/K değerlerinin başlangıç noktasına göre artımlı olduğu unutulmaz, R yerine I/J/K denenir ve program grafik/machine lock ile kontrol edilir.

Kesici Telafisi Alarmı

Nedenler: G41/G42 başlangıç hareketi takım yarıçapından kısa, D offset değeri yanlış, telafi yönü yanlış, iç köşe takım çapından küçük, G40 iptal hareketi yetersiz, telafi açıkken G28 veya makine koordinat hareketi verilmiş. Çözüm: D offset kontrol edilir, G41/G42 giriş hareketi uzatılır, G40 çıkış hareketi doğrusal ve yeterli uzunlukta yapılır, parça kontursu ile takım yarıçapı karşılaştırılır; 0062 G40V yalnızca eski program uyumluluk sorunu varsa incelenir.

Sabit Çevrim Alarmı

Nedenler: G73–G89 çevriminde Z/R/Q/P/F eksik, R düzlemi ve Z derinliği yanlış sırada, Q sıfır veya negatif, yanlış düzlem aktif, G80 ile iptal edilmeden başka işlem yapılmış, G98/G99 dönüş düzlemi güvenli değil. Çözüm: çevrim satırındaki bütün adresler kontrol edilir, G17 düzlemi ve G90/G91 durumu doğrulanır, Q’nun pozitif/makul olduğu doğrulanır, çevrim G80 ile iptal edilir ve ilk deneme Z ekseni yukarıda, single block ile yapılır.

Rijit Kılavuz Alarmı

Nedenler: rijit kılavuz opsiyonu yok, spindle encoder sinyali gelmiyor, orient/bir tur sinyali hatalı, S ve F diş adımıyla uyuşmuyor, spindle devri çok yüksek, senkronizasyon parametreleri yanlış, spindle sürücüsü hazır değil. Çözüm: G84/G74 satırı kontrol edilir, F = spindle devri × hatve formulüyle hesaplanır, spindle’ın normal yönde çalıştığı kontrol edilir, encoder ve sürücü alarmı incelenir, üreticinin rijit kılavuz M kodu varsa kullanılır; rijit kılavuz parametreleri rastgele değiştirilmez.

Overtravel Alarmı

Nedenler: programlanan konum strok sınırı dışında, G54–G59 yanlış, takım boyu telafisi hatalı, referans noktası kaymış, 0700–0707 strok parametreleri yanlış, manuel hareketle limit bölgesine girilmiş. Çözüm: alarm veren eksen/yön belirlenir, program/makine/parça koordinatı karşılaştırılır, H offseti ve G54–G59 kontrol edilir, eksen limitten güvenli yönde manuel çıkarılır; strok parametresi yalnızca doğru makine değerleri biliniyorsa kontrol edilir, limit switch köprülenmemelidir.

Referans Noktası Alarmı

Nedenler: referans dönüş yönü yanlış, dogsuz referans parametresi bozulmuş, limit/deceleration switch arızalı, pulse coder sinyali yok, encoder bataryası bitmiş, mutlak pozisyon kaybolmuş, servo parametresi değişmiş. Çözüm: referans yönü ve eksen hareketi kontrol edilir, limit/referans switch sinyalleri diagnostic ekranından izlenir, encoder batarya alarmı kontrol edilir, parametre yedeğiyle karşılaştırılır; referans yeniden kurulacaksa üreticinin prosedürü uygulanır.

Servo Alarmı

Nedenler: aşırı yük, motor/kablo arızası, encoder geri besleme hatası, eksen sıkışması, servo hazır sinyali yok, hızlanma zamanı çok kısa, hızlı hareket hızı çok yüksek, CMR/DMR yanlış, mekanik fren açmıyor. Çözüm: servo sürücü üzerindeki alarm kodu not edilir, eksen mekanik sıkışması kontrol edilir, motor/encoder kabloları incelenir, hızlı hareket ve zaman sabiti parametreleri yedekle karşılaştırılır; alarm resetlenmeden temel neden giderilir, yüksek gerilim bölgesine yetkisiz müdahale edilmez. Bağlantı kılavuzu servo amplifikatör, pulse coder, spindle ve I/O bağlantılarını ayrı bölümlerde ele alır; bu nedenle servo/encoder alarmında sadece program değil, kablo ve geri besleme sistemi de incelenmelidir.

Spindle Alarmı

Nedenler: spindle sürücüsü hazır değil, motor aşırı yükte, encoder sinyali yok, orient tamamlanmıyor, hız komutu limit dışında, kayış/mekanik aktarım sıkışmış, soğutma fanı arızalı, spindle parametre birimi yanlış. Çözüm: spindle sürücü alarm göstergesi okunur, komut edilen S değeri kontrol edilir, 0062 SPMRPM ayarı ve ilgili hız parametreleri incelenir, orient sensörü ve motor fanı kontrol edilir; G84/G74 sırasında oluşuyorsa encoder senkronizasyonu ayrıca kontrol edilir.

RS-232 Haberleşme Alarmı

Nedenler: baud rate uyuşmazlığı, stop bit/parite farkı, ISO/ASCII ayarı uyuşmuyor, kablo pin bağlantısı yanlış, handshake sinyali yok, I/O kanal seçimi yanlış. İlgili parametreler: 0002/0012/0050 veya 0051 bit 0 (STP2) stop biti; 0051 bit 1 (PARTY) parite; 0055 bit 0 (ASCII) veri kodu; 0055 bit 2 (PROTCA) protokol A/B; 0055 bit 3 (RS42) RS-232C veya RS-422; 0250/0251/0552/0553 baud rate; 0000 (I/O) giriş/çıkış kanalı. Remote buffer dokümanı Series 0/00 için RS-232C ve RS-422 bağlantıları ile protokol A, genişletilmiş protokol A ve protokol B seçeneklerini açıklar.

Batarya Alarmı

Batarya tamamen biterse programlar, parametreler, offsetler, makro değişkenleri ve mutlak pozisyon bilgileri kaybolabilir. Alarm görüldüğünde yedek alınır; batarya değişimi makine enerjisi ve acil stop prosedürüne uygun yapılır; elektrik panosu yalnızca eğitimli personel tarafından açılır; mutlak encoder bataryası ile CNC hafıza bataryası karıştırılmaz. Operatör kılavuzu, düşük batarya alarmından sonra batarya kısa sürede değiştirilmezse CNC hafızası veya mutlak konum bilgisinin kaybolabileceğini belirtir.

FANUC 0-MC için pratik kontrol sırası

1. Alarm numarasını ve mesajını aynen not edin.
2. Alarmın oluştuğu program satırını kaydedin.
3. Aktif G kodlarını; G90/G91, G17/G18/G19 ve G98/G99 durumunu kontrol edin.
4. G54–G59 parça sıfırını, H ve D offsetlerini kontrol edin.
5. Program hatası bulunamazsa ilgili parametreyi yedekle karşılaştırın.
6. Servo/spindle alarmı varsa sürücü üzerindeki kodu ayrıca okuyun.
7. Parametre değiştirmeden önce tezgâh üreticisinin kılavuzuna başvurun.
8. Değişiklikten sonra programı single block, düşük rapid override ve güvenli Z yüksekliğinde deneyin.

Sonuç

FANUC 0-MC kontrolünde G kodları ile parametreler birbirinden bağımsız değildir: G40/G41/G42 davranışı 0062 G40V’den etkilenebilir; G28 ve G30 hareketleri referans parametrelerine bağlıdır; G54–G59 değerleri 0755–0778 aralığında saklanır; G73/G83 çevrimlerinin güvenli kullanımı G90/G91, G98/G99 ve Z-R-Q değerlerine bağlıdır; G74/G84 çevrimleri spindle encoderi ve rijit kılavuz ayarlarıyla ilişkilidir; G00/G01 hareketleri eksen hız/hızlanma parametrelerinden etkilenir; spindle hız parametrelerinin birimi 0062 SPMRPM ayarına bağlı olabilir. Bu nedenle alarm çözümünde doğrudan parametre değiştirmek yerine önce program, offset, koordinat sistemi ve makinenin fiziksel durumu kontrol edilmelidir.

⚠️ Mentor CNC sorumluluk reddi: Bu içerik eğitim ve teknik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. CNC ve PMC parametrelerinin yanlış değiştirilmesi; eksen yönlerinin değişmesine, referans noktalarının kaybolmasına, takım değiştirme konumunun bozulmasına, servo/spindle alarmlarına, takım kırılmasına ve makine çarpışmasına neden olabilir. Parametre değiştirilmeden önce programların, parametrelerin, offsetlerin ve makro değişkenlerinin yedeği alınmalıdır. Servo, spindle, encoder, elektrik panosu, batarya ve yüksek gerilim devreleri üzerindeki işlemler yalnızca eğitimli ve yetkili bakım personeli tarafından yapılmalıdır. Her CNC tezgâhında kontrol ünitesi aynı olsa bile makine üreticisinin PMC ladder programı, M kodları, takım değiştirme sistemi, spindle sistemi ve güvenlik devreleri farklı olabilir. Makine üreticisinin kılavuzu, elektrik şeması ve orijinal parametre listesi her zaman önceliklidir. Mentor CNC, yanlış parametre girişi, yetkisiz müdahale veya hatalı uygulama sonucunda oluşabilecek hasarlardan sorumlu tutulamaz.