G72 Alın Kaba Tornalama Simülasyonu ve NC Kod Üretici

Bu ücretsiz G72 alın kaba tornalama simülasyonu ve NC kod üretici aracıyla; ham stok, son profil, paso derinliği ve finiş paylarını girip canlı takım yolu simülasyonunu izleyebilir ve FANUC 0i-TC uyumlu hazır G-kodunu (G72 + G70) anında üretebilirsiniz. G72 çevriminin teorisi için G72 Alın Kaba Tornalama Çevrimi rehberimize, standart diş hesabı için Vida Dişi Hesaplama aracına bakabilirsiniz. Döküm ve dövme parçaların kaba işlenmesi için G73 Şablon Tekrar Simülatörü aracımızı da deneyin. Boyuna kaba tornalama için G71 Kaba Tornalama Simülatörü aracımızı da deneyin.

G72 nedir ve ne zaman kullanılır?

G72, FANUC tornalarda alın yönünde kaba talaş kaldırma çevrimidir. Takim, X ekseni boyunca (alın doğrultusunda) keser; her pasodan sonra Z ekseninde ilerleyerek bir sonraki dilime geçer. Yani kesme yönü radyal, paso ilerlemesi eksenel.

Bu çevrim özellikle şu parçalarda kazançlıdır:

• Kısa ve büyük çaplı parçalar — flaş, kapak, disk, kasnak gövdesi gibi boyu çapından küçük iş parçaları.
• Alından derin talaş alınacak işler — profilin asıl değişimi çap yönünde değil, boy yönündeyse.
• Rijitliğin sınırlı olduğu durumlar — uzun bir parçayı boyuna kaba tornalamak yerine alından dilimlemek titreşimi azaltabilir.

G71 mi G72 mi? Karar tablosu

Sahada en çok karıştırılan nokta budur. İki çevrim aynı işi farklı yönde yapar.

Pratik kural: parçanın boyu çapından büyükse G71, küçükse G72 genelde daha az pasoyla ve daha kısa sürede biter. Kesin karar için kaldırılacak talaşın hangi yönde daha kalın olduğuna bakın.

Blok yapısı ve parametreler

FANUC 0i-T ve benzeri kontrollerde G72 iki satırda tanımlanır:

G72 W(Δd) R(e) ;
G72 P(ns) Q(nf) U(Δu) W(Δw) F__ S__ T__ ;

Dikkat edilecek en kritik ayrıntı: W harfi iki satırda farklı anlama gelir. Birinci satırdaki W paso derinliği, ikinci satırdaki W finiş payıdır. Bunları karıştırmak, tezgâhın tek pasoda tüm talaşı almaya kalkmasına yol açar.

U ve W paylarının işareti

Finiş paylarının işareti, takimın talaşı hangi taraftan bırakacağını belirler ve yanlış işaret doğrudan parça hurdası demektir.

• Dış işleme: U pozitif (ör. U0.5) — profilin dışında 0,25 mm yarıçap payı kalır.
• İç işleme (delik): U negatif (ör. U-0.5) — pay deliğin içinde kalır.
• W genellikle pozitif; alından Z+ yönünde pay bırakır. Alını zaten tam ölçüsünde tornalayacaksanız W0 verin.

Unutmayın: U çap cinsindendir. U0.5 yazdığınızda yüzeyde kalan gerçek pay 0,25 mm'dir.

Tip I ve Tip II farkı

Tip I, profilin tek yönlü (monoton) olmasını şart koşar: çap sürekli büyümeli veya sürekli küçülmelidir. Arasında cep, kanal veya geri dönüş varsa kontrol alarm verir.

Tip II, profilde sınırlı sayıda cep bulunmasına izin verir. Ancak Tip II her kontrolde bulunmaz; opsiyonel bir özelliktir ve tezgâh satın alınırken seçilmemişse çalışmaz. Kontrolünüzde Tip II var mı bilmiyorsanız, profili Tip I kuralına uyacak şekilde tasarlamak en güvenlisidir.

Kontrolün Tip I mi Tip II mi çalıştığını ayırt etmesi, P ile gösterilen ilk bloğun içeriğine bağlıdır: o blokta yalnızca Z hareketi varsa Tip I, hem Z hem X varsa Tip II olarak yorumlanır.

Çözümlü örnek: Ø120 flaş alın kaba tornalama

Ham stok Ø125 × 30 mm, hedef profil: Ø120 dış çap, alından 12 mm derinliğinde Ø80'e inen kademe. Malzeme 1040 çelik, kaplamalı karbür.

O0072 ;
G21 G18 G40 G99 ;
G50 S2200 ;
T0101 M08 ;
G96 S180 M03 ;
G0 X130. Z2. ;

G72 W2. R0.8 ;
G72 P100 Q160 U0.4 W0.1 F0.25 ;
N100 G0 Z-12. ;          ( ns blogu: SADECE Z hareketi )
N110 G1 X80. F0.15 ;
N120 Z-6. ;
N130 X100. ;
N140 Z-2. ;
N150 X120. ;
N160 Z0. ;               ( nf blogu )

G70 P100 Q160 F0.12 ;    ( finis pasosu )
G0 X200. Z100. M09 ;
M30 ;

Paso sayısı: toplam 12 mm derinlik ÷ 2 mm paso ≈ 6 kaba paso + 1 finiş pasosu. Kesme hızı 180 m/dk ve Ø120'de devir 1000/(π×0,12) ≈ 478 dev/dk ile başlar; çap küçüldükçe G96 devri yükseltir, bu yüzden G50 S2200 sınırı konmuştur.

Tipik alarmlar ve çözümleri

Alarm numaraları FANUC kontrol serisine göre küçük farklılık gösterebilir; kesin açıklama için tezgâhınızın alarm listesini esas alın.

Sık yapılan altı hata

1. ns bloğuna X hareketi koymak. Tip I'de o blokta yalnızca Z olmalıdır; X eklenirse kontrol Tip II sanar ve çoğu tezgâhta alarm verir.
2. İki satırdaki W'yi karıştırmak. İlki paso derinliği, ikincisi finiş payı.
3. U'yu yarıçap sanıp iki katı pay bırakmak. U çap cinsindendir.
4. G96 kullanıp G50 sınırı koymamak. Alın tornalamada çap küçülür, devir hızla tırmanır ve ayna emniyet devrini aşabilir.
5. Profil blokları arasında F değiştirmek. Kaba çevrimde ilerleme G72 satırındaki F'ten alınır; profil içindeki F değerleri yalnızca G70 finişinde geçerlidir.
6. Takim ucu radyusünü telafi etmemek. Finişte G41/G42 kullanmadan eğrisel yüzeylerde ölçü sapması kaçınılmazdır.

Sık sorulan sorular

G72 sonrası G70 zorunlu mu?

Zorunlu değil ama mı yerinde. G72 yalnızca kaba talaşı alır ve U/W paylarını bırakır. G70 P Q aynı profili tek pasoda temizler. Finişi ayrı bir takimla yapacaksanız, takim değişiminden sonra G70 çağırmak yeterlidir.

Paso derinliğini ne kadar verebilirim?

Sınırı tezgâh gücü, kater rijitliği ve kesici uç geometrisi belirler. Orta boy bir tornada çelikte 2–3 mm yaygındır. Gereken torkü Spindle Tork Hesaplayıcı ile, devir ve ilerlemeyi Devir ve İlerleme Hesaplama ile kontrol edebilirsiniz.

İç çapta G72 kullanılabilir mi?

Evet. Profil iç çapta tanımlanır ve U negatif verilir. Ancak iç işlemede bar rijitliği sınırlı olduğu için paso derinliğini düşürmek ve talaş tahliyesini (basınçlı soğutma) sağlamak gerekir.