G94 cevrimi nasil calisir?
FANUC G94, torna tezgahinda alin yuzeylerini kaba islemek icin kullanilan tek-paso hazir cevrimdir. G90 boyuna kesim yaparken G94 alin kesimi yapar.Bu ücretsiz G94 alın tornalama simülatörü ve NC kod üretici aracıyla; ham stok çapını, hedef iç çapı, alın derinliğini ve paso adımını girip canlı takım yolu simülasyonunu izleyebilir ve FANUC 0i-TC uyumlu, modal Z satırlarıyla çalışan G94 programını anında üretebilirsiniz. G94 çevriminin teorisi için G94 Alın Tornalama Çevrimi rehberimize, boyuna kesim için G90 Torna Simülatörü aracına, çok pasolu alın kaba boşaltma için G72 Alın Kaba Tornalama Simülasyonu aracına bakabilirsiniz.
G94 çevrimi nedir, nerede kullanılır?
FANUC G kod sistemi A'da G94, alın (yüzey) tornalama tekli çevrimidir: G90'ın X yönünde çalışan kardeşi. Bir G94 satırı takımı önce Z'de istenen derinliğe hızlı götürür, sonra X'te iç sınıra kadar alın keser, ardından ilerleme hızında Z'de başlangıca geri çıkar ve son olarak hızlı hareketle başlangıç X'ine döner. Freze tezgâhında ve G kod sistemi B/C'de aynı kod "dakikada ilerleme" (mm/dak) anlamına gelir; o sistemlerde alın çevrimi G79 ile çağrılır. Bu sayfadaki simülatör FANUC 0i-TC gibi sistem A kontrollerdeki alın çevrimini ele alır. Flanş, kasnak, disk, kapak ve göbekli parçalarda, yani boyu kısa çapı büyük işlerde, ham alından istenen derinliğe kadar talaş kaldırmanın en kısa yolu budur. Çevrimin kuramı ve U/W/R ayrıntıları için G94 alın tornalama hazır çevrimi rehberini okuyun; bu sayfa aracın kullanımına ve üretilen kodun okunmasına odaklanır.
G94, G90 ve G72: hangisi ne zaman?
| Çevrim | Kesme yönü | Pasoları kim yönetir? | Nerede mantıklı? |
|---|---|---|---|
| G94 | X'e paralel (alın), düz veya eğimli | Siz: her satırda Z'yi derinleştirirsiniz | Düz alın, göbek omuzu, kısa-geniş parçalar, 2–12 paso |
| G90 | Z'ye paralel (boyuna) | Siz: her satırda X'i küçültürsünüz | Mil, kademe, uzun parçalar |
| G72 | Alın, profil izleyerek | Kontrol: W/R/P/Q ile otomatik | Kademeli, radyüslü alın profilleri, çok pasolu kaba boşaltma |
| G01 | Serbest | Siz, her hareketi ayrı yazarsınız | Tek geçişlik finiş alın, pah, radyüs |
Kural basit: alın düz ve iç sınır tek bir çapsa G94; alında kademe, radyüs veya konik varsa G72 alın kaba tornalama çevrimi. Alın ve boyuna kademeyi birlikte işleyecekseniz önce G94 ile alın, sonra G90 ile boyuna gitmek en okunur programı verir.
Simülatörü adım adım kullanma
- Ham stok çapı: Alın kesiminin başladığı dış çap. Ø80 girerseniz araç başlangıç noktasını çapta 4 mm dışarıda, X84'te seçer.
- Hedef iç çap: Alın kesiminin durduğu X sınırı. Ortada Ø30 göbek bırakılacaksa 30; tam alın için 0 girin. Merkezde tırnak kalmaması için elle yazarken X'i uç radyüsünün iki katı kadar eksiye götürmek (X-1.6 gibi) yaygın uygulamadır.
- Başlangıç Z: Takımın ham alından önde beklediği güvenli mesafe, tipik olarak +2 mm. Çevrim her pasoda buraya döner.
- Alın derinliği Z: Ham alından itibaren kaldırılacak toplam derinlik, negatif girilir. Z-20 demek alından 20 mm içeri demektir.
- Paso derinliği: Z yönündeki adım. Alın kesmede paso doğrudan talaş kalınlığıdır; çelikte 1,5–2,5 mm, dökümde 2–4 mm, paslanmazda 1–2 mm makuldür.
- Finiş payı: Son pasoya bırakılan Z payı. 0,2 mm girerseniz araç Z-19,8'de kabayı bitirir, Z-20'yi düşük ilerlemeyle finiş olarak ekler.
- Malzeme, Vc ve G50: Araç alın kesmede G96 sabit kesme hızı üretir; G50 S değeri merkeze yaklaşırken devrin fırlamasını sınırlar. Bilgi kutusundaki devir, dış çaptaki başlangıç devridir.
- Simülasyonu başlatın, dilim dilim kalkan alını izleyin, kodu kopyalayın veya .nc indirin.
Üretilen programı satır satır okuma
Varsayılan değerlerle (Ø80 stok, Ø30 göbek, Z2 → Z-20, paso 2 mm, finiş payı 0,2 mm, çelik) simülatörün ürettiği program:
O0001
G21 G99
G50 S2500
T0303 M08
G96 S150 M03
G00 X84. Z2.00
G94 X30.000 Z0.000 F0.250
Z-2.000
Z-4.000
Z-6.000
Z-8.000
Z-10.000
Z-12.000
Z-14.000
Z-16.000
Z-18.000
Z-19.800
Z-20.000 F0.150
G00 X120. Z200.
M09
M05
M30
%| Satır | Ne yapar? |
|---|---|
G50 S2500 + G96 S150 | Sabit kesme hızı 150 m/dak; çap 80'den 30'a inerken devir 597'den 1592'ye çıkar, G50 tavanı 2500'dür. |
G00 X84. Z2.00 | Çevrim başlangıç noktası: stoktan çapta 4 mm dışarıda, alından 2 mm önde. Her paso buraya döner. |
G94 X30. Z0. F0.25 | İlk paso ham alını temizler: hızlı Z0'a, F0.25 ile X30'a alın kesimi, F ile Z2'ye geri, hızlı X84'e. |
Z-2. … Z-18. | Modal tekrar: G94, X30 ve F0.25 hafızada; her satır 2 mm daha derin dilim alır. FANUC eğitim kitabındaki Ø85 → X40 örneği de aynı düzendedir: G94 X40.0 Z-2.0 F0.2, Z-4.0 … Z-18.0, Z-19.7, Z-20.0. |
Z-19.800 | Son kaba paso; finiş payı 0,2 mm bırakır. |
Z-20.000 F0.150 | Finiş pasosu, düşük ilerlemeyle. Aynı satırda Z'nin yanı sıra F de değiştiği için satır yeniden yazılmış gibi görünür ama çevrim hâlâ modaldir. |
G00 X120. Z200. | Çevrim dışına çıkış; 01 grubundan G00 çevrimi iptal eder. |
Çevrimin dört hareketi ve göbek yüzeyi
G94'ün G90'dan önemli bir farkı üçüncü harekettedir. G90'da takım kesme sonunda X'te hızlı çıkar; G94'te ise X30'a ulaştıktan sonra Z'de başlangıca ilerleme hızında geri çıkar. Bu geri çıkış Ø30 göbeğin silindirik yüzeyini sıyırarak oluşturur; dolayısıyla göbek çapı ölçülüyse takımın yan kesici kenarının bu yüzeye uygun olması ve son pasoda F'nin düşük tutulması gerekir. Bu hareket aynı zamanda alın ile göbek arasında keskin bir köşe bırakır; köşede radyüs isteniyorsa ayrı bir G01/G02 pasosu eklenir. Dört adımı sırasıyla hatırlamanın kolay yolu: R–F–F–R (hızlı in, kes, kesip çık, hızlı dön).
Paso hesabı: neden 11 kaba + 1 finiş?
Araç toplam mesafeyi başlangıç Z'sinden ölçer: 2 mm güvenlik + 20 mm derinlik − 0,2 mm finiş payı = 21,8 mm; 2 mm pasoya bölünce 10,9, yukarı yuvarlanınca 11 kaba paso çıkar. İlk paso Z0'da ham alını temizler (2 mm'lik boşluğu havada geçer), sonraki dokuz paso 2'şer mm iner, on birinci paso kalan 1,8 mm ile Z-19,8'de biter, on ikinci satır finiştir. Elle program yazarken aynı yaklaşımı kullanın: ham alın çarpık veya tırtıklı olabileceği için ilk pasoyu her zaman Z0'da (hatta hafif artıda) başlatın, eşit pasolarla inin, sona küçük bir kalan paso ve finiş bırakın. Alın kesmede devir sürekli değiştiği için ilerlemeyi mm/dev (G99) olarak vermek yüzey kalitesini sabit tutar; dakikada ilerleme (G98) kullanırsanız merkeze yaklaştıkça talaş kalınlığı değişir.
Kademeli alın: X ve Z'yi birlikte değiştirme
Modal tekrar satırlarında yalnızca Z değil, X de değiştirilebilir. Ortası Ø12, dışı Ø40 iki kademeli bir flanş alnı için FANUC eğitim örneği şöyledir: G94 X12.0 Z-2.0 F0.2, Z-4.0, Z-6.0, Z-7.0, ardından X40.0 Z-9.0, Z-11.0 … Z-17.0. İlk grup göbeğe kadar 7 mm iner, ikinci grup X'i 40'a çekip dış kademeyi 17 mm derinliğe kadar açar; arada G00 ile çıkmaya gerek yoktur, çevrim modal kalır. Simülatör tek kademe üretir; ikinci kademe için aynı aracı yeni X ve Z değerleriyle bir kez daha çalıştırıp satırları birleştirebilirsiniz.
Eğimli alın: R parametresi
Konik alın için format G94 X(U)_ Z(W)_ R_ F_ olur. G90'daki R yarıçap farkıyken, G94'teki R Z yönündeki farktır: dış çaptaki kesme başlangıç noktasının Z'si ile iç çaptaki bitiş noktasının Z'si arasındaki mesafe. Dış kenar iç kenardan daha derinde (aynaya daha yakın) ise R negatif, dış kenar öne çıkıksa pozitiftir. Örneğin Ø80'den Ø30'a giderken yüzeyin dışta 3 mm daha derin olması isteniyorsa G94 X30. Z-20. R-3. F0.25 yazılır; takım Z-23'ten başlayıp X30'da Z-20'ye varan eğimli bir alın keser. Bu simülatör düz alın üretir; eğimli alın satırlarını bu kurala göre elle ekleyin ve mutlaka kuru çalıştırın.
Alarmlar ve sahada karşılaşılan sorunlar
| Belirti | Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| PS0011 FEED ZERO (COMMAND) | İlk G94 satırında F yok | F ekleyin; G99'da mm/dev |
| Merkezde tırnak (koni) kaldı | Hedef X tam 0 ve uç radyüsü merkezi geçemiyor | Tam alında X'i −(2×uç radyüsü), örn. X-1.6 yapın |
| Merkeze yaklaşırken çığlık, yanık yüzey | G96 ile devir tavansız fırlıyor | G50 S ile sınır koyun; araç bunu otomatik yazar |
| Göbek çapı ölçüden büyük çıktı | Üçüncü hareket (Z'de F ile çıkış) göbeği takımın yan kenarıyla sıyırıyor, takım geometrisi uygun değil | Yan kesme açısı uygun uç seçin; göbek çapını ayrı G90/G01 pasosuyla bitirin |
| Takım ayna çenesine yaklaştı | Alın derinliği parçanın ayna dışında kalan boyunu aşıyor | Z derinliği ≤ taşan boy − güvenlik; simülasyonda kontrol edin |
| Çevrim tekrarlamadı, takım sadece Z'ye gitti | Araya G00/G01 girmiş, G94 iptal olmuş | Tekrar satırlarında yalnızca Z (ve gerekiyorsa X, R) verin |
| Sistem B/C tezgâhta ilerleme birimi değişti, hareket yok | G94 orada mm/dak anlamına geliyor | Alın çevrimi için G79 kullanın |
Sık yapılan altı hata
- İlk pasoyu doğrudan Z-2'de başlatıp ham alını atlamak; alın çarpıksa ilk dilim eşit olmaz, Z0'dan başlayın.
- Başlangıç X'ini stok çapına eşit almak; takım dış kenara çarparak dalar, çapta 4 mm dışarıdan başlayın.
- Alın kesmede G97 sabit devir kullanmak; dışta düşük, merkezde çok yüksek kesme hızı oluşur, G96 + G50 kullanın.
- Paso derinliğini alın için çok büyük seçmek; alın kesmede talaş kalınlığı pasonun kendisidir, boyuna tornalamadaki gibi yarıçap indirimi değildir.
- Göbek çapını ölçülü sanıp G94'e bırakmak; üçüncü hareket göbeği sıyırır ama hassas ölçü vermez.
- Kavisli veya bombeli alın için G94'ü zorlamak; G94 yalnızca düz ve eğimli alın keser, kavis G02/G03 ya da G72 ister.
Sık sorulan sorular
G94 ile G01 alın kesimi arasındaki fark nedir?
G01 ile her paso dört ayrı satır ister: Z'ye in, X'e kes, Z'ye çık, X'e dön. G94 bunların hepsini bir satırda yapar ve sonraki pasolar yalnızca Z ile tekrarlanır. On pasoluk bir alın G01 ile kırk satır, G94 ile on satırdır; ayrıca okunması ve tezgâh başında düzeltilmesi çok daha kolaydır.
Hedef iç çapa 0 girersem ne olur?
Takım tam merkeze kadar keser. Uç radyüsü nedeniyle merkezde çok küçük bir tırnak kalabilir; tezgâhta X'i uç radyüsünün iki katı kadar eksiye götürerek (örneğin 0,8 mm radyüs için X-1.6) bu tırnağı yok edersiniz. Merkezi geçerken devri G50 ile sınırlamayı unutmayın.
G94'te U ve W nasıl kullanılır?
U mevcut X'e göre çap artışı, W mevcut Z'ye göre mesafedir. G94 U-54. W-22. F0.25, X84 Z2'den başlayan takım için X30 Z-20 ile aynı sonucu verir. Farklı stok çaplarında tekrar kullanılacak alt programlarda işe yarar; öğrenirken mutlak X/Z daha güvenlidir.
Neden her satırda F yeniden yazılmıyor?
F modal bir adrestir; bir kez verildikten sonra değişene kadar geçerlidir. Araç yalnızca finiş satırında F0.15 yazar, çünkü orada ilerleme gerçekten değişir. Programı okurken F görmediğiniz satırların bir önceki F ile çalıştığını bilin.
