G94 Alın Tornalama Hazır Çevrimi, iş parçasının alın yüzeyinden kaba talaş kaldırmak veya kademeli alın yüzeyleri oluşturmak için kullanılan enine tornalama hazır döngüsüdür. G90 çevrimi kesme hareketlerini Z eksenine (boyuna) paralel yaparken, G94 esas kesme ve paso hareketlerini X eksenine (alın yönüne) paralel gerçekleştirir.
G94 alın tornalama hazır çevrimi dört hareket şeması
1. G94 çevriminin temel amacı ve çalışma dinamikleri
G94 komut satırı okunduğunda kesici takım, başlangıç noktasından itibaren şu dört otomatik hareketi (kare/dikdörtgen alın kesiş döngüsü) sırayla icra eder:
- Hareket (hızlı – R): Z ekseninde programlanan hedef alın paso derinliğine hızlı ilerleme (G00) ile yanaşır.
- Hareket (kesme – F): X ekseninde (çaptan merkeze doğru) belirtilen nihai koordinata kadar kesme ilerlemesi (F) ile talaş kaldırır.
- Hareket (kesme – F): kesim bittiğinde, takımın alın yüzeyine sürtünerek iz bırakmasını önlemek için Z ekseninde parçadan mikro seviyede eksenel geri kaçış yapar.
- Hareket (hızlı – R): G00 süratiyle çevrimin çağrıldığı ilk emniyetli başlangıç koordinatına otomatik döner.
G94 modsal (modal) bir koddur. Döngü bir kez çağrıldıktan sonra alt satırlara yalnızca eksenel yönde azalan yeni Z derinlik değerlerini yazmak, tezgâhın aynı çapta (X) ve aynı ilerlemede (F) otomatik olarak alın boşaltmaya devam etmesini sağlar.
2. G-kodu sistemine göre çevrim kod adı (A/B/C)
| Kod sistemi | Alın tornalama çevrimi kodu |
|---|---|
| Sistem A (en yaygın) | G94 |
| Sistem B | G79 |
| Sistem C | G24 |
Atölyelerdeki FANUC tornaların çok büyük bir kısmında Sistem A (G94) aktiftir; ancak başka bir tezgahtan program alınırken kod sistemi mutlaka doğrulanmalıdır.
3. Standart sözdizimi ve adres detayları
A) Düz alın tornalama:
G94 X_ Z(W)_ F_ ;
B) Alında konik (ön uca doğru incelen / açılı) kesim:
G94 X_ Z(W)_ I_ F_ ;| Adres | Fonksiyon |
|---|---|
| X | Alın tornalama kesiminin (çap doğrultusunda) biteceği mutlak nihai koordinat. |
| Z | Alın pasosunun eksenel doğrultuda vurulacağı mutlak hedef boy ölçüsü. |
| W | Başlangıç noktasına göre artışlı eksenel kesme derinliği mesafesi. |
| I | Ön uca doğru incelen alın kesimlerinde X ekseni boyunca (yarıçap) oluşan koniklik/açı farkı. Düz alın tornalamada atlanır. |
| F | Kesme esnasında kullanılacak mm/devir cinsinden ilerleme hızı. |
4. G94 çevrimini doğrudan etkileyen sistem parametreleri ve kritik uyarılar
4.1 Takım ucu radyüs kompanzasyonu (G41 / G42) uyumluluğu
G94 yürütülürken parça üzerinde alında pah kırma veya köşe yayı (radyüs) işlemleri yapıldığında, takım ucu radyüs kompanzasyonu (G41 / G42) doğrudan sistem kontrolü tarafından hesaplama davranışına dahil edilir; takımın kesme yönüne göre otomatik öteleme yapılır. Çevrim sonlandırıldığında başlangıç noktasına hızlı dönüş sırasında parçaya dalma alarmlarını engellemek için çevrim çıkışında G40 ile kompanzasyon mutlaka iptal edilmelidir.
4.2 Donanım ve versiyon sınırlaması (I/K adresleri ve FS10/11)
Kaynak kılavuz detaylarına göre I ve K adresleri standart CNC şerit biçiminde bir hazır çevrim için doğrudan kullanılamaz. Ancak kontrol üniteniz gelişmiş FS10/11 komut biçiminde (FANUC Series 10 / 11) yapılandırılmışsa, konik kesim adreslerinin aktif kullanımı sistem tarafından tamamen desteklenir.
4.3 Veri silinme ve iptal protokolü
G94 aktifken, bekleme (dwell – G04) hariç herhangi bir tek-seferlik (one-shot) G kodu veya Group 01 içinden G90 ya da G92 çevrim kodları girildiğinde, sistem hafızasındaki G94 döngüsüne ait modal X ve Z verileri güvenlik amacıyla tamamen temizlenir. Tekrar kullanılacaksa tüm adresler baştan tanımlanmalıdır.
5. Tam detaylı örnek program (Ø160 flanş alın kaba)
Dış çapı Ø160 mm olan dolu bir flanşın alın yüzeyini sırayla Z-2.0, Z-4.0 ve Z-6.0 eksenel pasona indirerek kaba boşaltıyoruz; takım alın kesimini Ø40 mm çapına kadar yapıyor. Modal yapı sayesinde ilk pasodan sonra yalnızca azalan Z değerleri yazılır.
%
O9401 (G94 ALIN KABA TORNALAMA) ;
G21 G18 G40 G99 ;
G50 S1500 ;
T0101 ;
G96 S160 M03 ;
M08 ;
(G94 ONCESI GUVENLI YAKLASMA)
G00 X164.0 Z3.0 ; (Parca O160, guvenli X164 ve alin onu Z3)
(G94 CEVRIMI ILK PASO)
G94 X40.0 Z-2.0 F0.25 ;
(MODAL TEKRAR: SADECE AZALAN Z PASOLARI)
Z-4.0 ;
Z-6.0 ;
(G94 MODUNDAN CIKIS)
G00 X200.0 Z200.0 M09 ;
M05 ;
M30 ;
%G00 X164.0 Z3.0Ø160 parça için emniyetli X164 ve alın önü Z3.G94 X40.0 Z-2.0 F0.25takım Z-2 ye yanaşır, X40 a kadar F0.25 ile alın tornalar, Z3 e kaçar ve X164 e hızlı döner.Z-4.0veZ-6.0— modal yapı sayesinde aynı X40 ve F0.25 korunarak sırayla Z-4 ve Z-6 pasoları otomatik işlenir.
G94 flans alin kaba tornalama azalan pasolar ornegi
6. Güvenli test ve operatör kontrol listesi
- Z başlangıç konumu: G94 e girmeden önceki hızlı konumlanma Z boyunuz, malzemenin ham alın yüzeyinden her zaman artı (+) yönde uzakta olmalıdır. Aksi halde takım ilk turda Z ekseninde parça içine hızlıca dalarak kateri kırar.
- X eksen sınırı: hedef X değerini yazarken parçanın varsa ön delik çapını veya katerin alt çeper kurtarma sınırını hesaplayın. Dolu malzemede merkeze kadar temizlenecekse X0 yazılır; ancak tam merkezde meme (çıkıntı) bırakmamak için radyal takım ucu radyüsü kadar eksiye inmek (örn. X-1.6) mühendislik açısından daha doğrudur.
- İlk deneme: grafik ekranında takım yolunu izleyin veya kuru çalıştırma (dry run) yapın.
