FANUC kontrollü bir CNC tezgâhta iki ayrı pil grubu vardır ve ikisi de bittiğinde iş durur: bellek yedek pili parametreleri, ofsetleri ve programları tutan SRAM/CMOS belleği besler; mutlak pulse coder (APC) pili servo motorların konum bilgisini güç kapalıyken korur. Bu rehber, ekranda BAT yanıp söndüğünde veya 3n7 / 307 APC alarmı geldiğinde ne yapılacağını, pillerin hangi sırayla ve hangi süre sınırı içinde değiştirileceğini ve değişimden sonra referans almanın ne zaman gerektiğini FANUC 0i-B, 0i-C ve 0i-F kılavuzlarına dayanarak anlatır.
FANUC Tezgâhta Hangi Piller Var?
| Pil | Ne besler | Gerilim | Nerede | Bittiğinde ne olur |
|---|---|---|---|---|
| Bellek yedek pili (lityum veya 2× D boy alkalin) | SRAM/CMOS: parametreler, ofsetler, programlar, PMC verisi | 3 V DC (0i-B/0i-C kılavuz başlığı) | Kontrol ünitesinin ön/üst/arka yüzü (seriye göre) veya harici pil kutusu | BAT yanıp söner; tamamen bitince açılışta 910/935 veya sistem alarmı, bellek silinir |
| Ayrı APC pil kutusu (4× D boy alkalin) | Mutlak pulse coder’lar (6 eksene kadar) | 6 V DC | Ayrı pil kutusu (ayrı saptayıcı arabirim birimi yanında) | 3n7/307 düşük pil; 3n6/306 pil sıfır ve 3n0/300 referans talebi |
| Amplifikatöre dahili APC pili (özel lityum) | Motora takılı mutlak pulse coder | 6 V (CX5X: kırmızı +6 V, siyah 0 V) | Servo amplifikatörün ön yüzü (βiSV4/20’de alt taraf) | Aynı APC alarmları |
BAT Yanıp Sönüyor: Ne Anlama Gelir, Ne Kadar Sürem Var?
LCD ekranın alt satırında BAT yanıp söndüğünde bellek yedek pilinin gerilimi düşmüştür; aynı anda PMC’ye pil alarm sinyali çıkar. Tezgâh çalışmaya devam eder. Kılavuzların verdiği süre 0i-B ve 0i-C bakım kılavuzlarında iki-üç hafta, 0i-C operatör ve 0i-F kılavuzlarında bir-iki hafta, 0i-F bakım kılavuzunda bir haftadır. Gerilim daha da düşerse yedekleme biter ve bir sonraki açılışta 0i-B/0i-C’de 935 (SRAM ECC hatası) veya 910 (SRAM parite), 0i-F’te sistem alarmı gelir; bu durumda bellek tamamen silinir ve parametrelerin yeniden girilmesi gerekir. FANUC bu yüzden alarm beklemeden pili yılda bir değiştirmeyi önerir. Fabrikadan çıkan lityum pil yaklaşık bir yıl yedekler.
Değişimden Önce: SRAM Yedeği Alın
Pil değişiminin tek gerçek riski bellek kaybıdır. Lityum pil güç kapalıyken değiştirildiği için belleği yalnızca kondansatör besler ve süre sınırlıdır. Bu yüzden değişimden önce BOOT ekranından SRAM DATA BACKUP ile tam yedek alın (0i-F’te bellek kartı veya USB bellek; 0i-B/0i-C’de bellek kartı). Yedek dosyası varsa en kötü durumda bile BOOT ekranından geri yüklenir. BOOT ekranına giriş ve yedekleme adımları ayrı rehberimizde anlatılmıştır.
Bellek Pili Nasıl Değiştirilir? (0i-B ve 0i-C, lityum A02B-0200-K102)
- Yeni lityum pili (A02B-0200-K102; FANUC tanımı A98L-0031-0012) hazırlayın. Kılavuz, belirtilen tip dışında pil kullanımının patlamaya yol açabileceğini söyler.
- Tezgâhın gücünü açın, yaklaşık 30 saniye bekleyin ve gücü kapatın. Bu adım bellek kondansatörünü doldurur.
- Pil yuvasını bulun: 0i-B’de kontrol ünitesinin ön panosunda; 0i-C’de ünitenin üst kısmında (seçenek yuvasız ünitede sağ üstte, 2/4 yuvalı ünitede fanların arasında).
- Önce konektörü ayırın, sonra eski pili kasadan çıkarın.
- Yeni pili yerine takın ve konektörü bağlayın.
- Süre sınırı: 0i-B kılavuzu ve 0i-TC operatör kılavuzu güç kapatıldıktan konektör takılana kadar geçen süre için 10 dakika, 0i-C bakım kılavuzu 30 dakika verir. 10 dakikayı hedefleyin; yetişmeyecekse önce bellek kartına SRAM yedeği alın.
- Gücü açın, parametre ve ofset ekranlarında verilerin yerinde olduğunu kontrol edin.
Bellek Pili Nasıl Değiştirilir? (0i-F, lityum A02B-0323-K102)
- Yeni pil A02B-0323-K102 olmalıdır. 0i-F pili konektörsüz, mandallı tiptir.
- Gücü açın, yaklaşık 30 saniye sonra kapatın.
- Kontrol ünitesinin arkasındaki lityum pili mandalını tutarak çekin.
- Yeni pili mandal kilitlenene kadar itin ve kilitlendiğini doğrulayın.
- Kılavuz, 1–3. adımların 30 dakika içinde bitmesini ister; daha uzun sürerse SRAM içeriği kaybolabilir. 0i-F bakım kılavuzu her durumda önce toplu SRAM yedeği alınmasını söyler.
Harici Pil Kutusu (2× D Boy Alkalin) Kullanan Tezgâhlar
Bazı tezgâhlarda bellek, kontrol ünitesine kabloyla bağlı bir kutudaki iki adet D boy alkalin pille yedeklenir (0i-B/0i-C kutusu A02B-0236-C281; 0i-F kutusu A02B-0236-C282 ve kablo A02B-0323-K103). Bu piller lityumdan farklı olarak güç açıkken değiştirilir: iki yeni pili hazırlayın, gücü açın, kutu kapağını çıkarın, pilleri kutup yönüne dikkat ederek değiştirin, kapağı takın. Güç kapalıyken değiştirmek zorunda kalırsanız lityum pil prosedürü ve süre sınırı geçerlidir. Kutu, güç açıkken erişilebilecek bir yere ve kablo konektörden en fazla 50 cm uzağa sabitlenir.
APC Pili: 3n7 / 307 Alarmı Ne Demek?
Mutlak pulse coder’lı eksenlerde kontrol, motorun konumunu güç kapalıyken de bilir; bunu sağlayan APC pilidir. 0i-B ve 0i-C’de alarmlar 3n6–3n8 biçimindedir (n eksen numarası): 3n7 pil geriliminin düştüğünü, 3n0 konumun kaybolduğunu ve referans dönüşü gerektiğini bildirir. 0i-F’te aynı anlamla 307 (ekranın altında APC yanıp söner), 306 (pil sıfır, ALM yanıp söner) ve 300 (referans konumu dönüş talebi) görünür. 3n7/307 görüldüğünde kılavuzlar bir-iki hafta içinde değişim ister; 3n6/306’ya düşüldüğünde mutlak konum kaybolmuş demektir ve değişimden sonra referans alınır.
APC Pili Nasıl Değiştirilir? (Ayrı Pil Kutusu, 4× D Boy)
- Dört yeni D boy alkalin pil (LR20) veya A06B-6050-K061 hazırlayın; 0i-F kılavuzu dördünü birden değiştirmeyi, eski-yeni karıştırılmamasını ister (karışırsa mutlak konum kaybolabilir).
- Makinenin gücünü açın; servo amplifikatör beslemede olsun. 0i-F kılavuzu ek olarak tezgâhın acil durdurma durumunda olmasını ve servo amplifikatördeki DC link şarj LED’inin sönük olmasını ister.
- Pil kutusunun vidalarını gevşetin, kapağı çıkarın.
- Pilleri kutup yönüne dikkat ederek değiştirin. 0i-B/0i-C kılavuzları yerleşimi “iki pil aynı yönde, diğer ikisi zıt yönde” diye tarif eder; kutudaki işaretlere uyun.
- Kapağı takın ve gücü kapatın.
Güç Kapalıyken Değiştirdim, Referans Kaybolur mu?
0i-B ve 0i-C kılavuzlarına göre evet: “piller CNC’ye giden güç açıkken değiştirilmelidir; güç beslemesi yapılmadan değiştirilirse kayıtlı mutlak konum kaybolur” ve 3n0 alarmından sonra her eksende referans alınır. 0i-F kılavuzu bir istisna ekler: αi/αiS serisi ve βiS0.4–βiS22 servo motorların pulse coder’ında dahili yedek kondansatör vardır; güç kapalıyken bile değişim 10 dakikadan kısa sürerse referans gerekmez. 10 dakika veya daha uzun sürecekse güç açık değiştirilir. Bu istisna 0i-B/0i-C kılavuzlarında yazmaz; eski tezgâhta güvenli yol güç açık değiştirmektir.
Servo Amplifikatöre Dahili APC Pili
Yeni nesil αi ve βi amplifikatörlerde APC pili ayrı kutu yerine amplifikatörün içindedir: αi 60/90 mm ve 150/300 mm genişlikte amplifikatörler ile iki eksenli βiSV için A06B-6114-K504, βiSV4/βiSV20 ve βiSV40/βiSV80 için A06B-6093-K001. Pil kapağı çıkarılır, pil değiştirilir, kapak takılır; konektör CX5X (kırmızı +6 V, siyah 0 V). 0i-F kılavuzunun uyarıları: bu piller piyasada satılmaz, FANUC’tan alınır; dahili pil kullanılıyorsa CXA2A/CXA2B konektörünün BATL (B3) ucu bağlanmaz ve aynı hatta iki pil bağlanmaz (kısa devre ve ısınma); +6 V ile 0 V uçları kısa devre olursa aşırı ısınma, patlama, yangın veya konum kaybı olabilir. βiSV4/βiSV20’de pil kutusu amplifikatörün alt tarafında, diğerlerinde ön yüzdedir.
Güvenlik ve Bertaraf
- Yalnızca kılavuzun belirttiği pil tipini kullanın; yanlış tip veya ters kutup aşırı ısınma, patlama veya yangına yol açabilir.
- Servo amplifikatör güç kesildikten sonra bir süre yüklü kalır; DC link artık gerilimini ölçün, kırmızı şarj LED’inin söndüğünü görün, kabin içindeki metal kısımlara dokunmayın.
- Kullanılmış pillerin uçlarını vinil bantla yalıtın, yerel mevzuata göre endüstriyel atık olarak bertaraf edin.
- Pil değişiminden önce ve sonra parametre, ofset ve program ekranlarını kontrol edin; SRAM yedeğini her zaman güncel tutun.
Seriye Göre Farklar
| Konu | 0i-B | 0i-C | 0i-F |
|---|---|---|---|
| Bellek pili | A02B-0200-K102 veya 2× D boy (kutu A02B-0236-C281) | Aynı | A02B-0323-K102 veya 2× D boy (kutu A02B-0236-C282 + kablo A02B-0323-K103) |
| Pil konumu | Ön pano, konektörlü | Üst kısım, konektörlü | Arka yüz, mandallı |
| Pilsiz kalma sınırı | 10 dk | 30 dk (bakım kıl.) / 10 dk (operatör kıl.) | 30 dk |
| BAT sonrası süre | 2–3 hafta | 2–3 hafta / 1–2 hafta | 1–2 hafta / 1 hafta |
| Bellek bittiğinde | 935 | 910 veya 935 | Sistem alarmı |
| APC alarmları | 3n6–3n8, 3n0 | Aynı | 307 (APC), 306 (ALM), 300 |
| APC kutusu ömrü | 6 pulse coder / 1 yıl | Aynı | 2 yıl (K061 veya LR20); dahili K504: 1 yıl |
| Kondansatör istisnası | Kılavuzda yok | Kılavuzda yok | αi/αiS, βiS0.4–22: <10 dk |
FANUC Pil Değişimi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ekranda BAT yanıp sönüyor, hemen durmalı mıyım?
Hayır, tezgâh çalışmaya devam eder. BAT, bellek yedek pilinin gerilim düşüşünü bildirir; kılavuzlar 0i-B/0i-C için iki-üç hafta, 0i-F için bir-iki hafta içinde değişim ister. Bu süreyi beklemeyin: en kısa sürede SRAM yedeği alın ve pili değiştirin. Pil tamamen biterse açılışta 910/935 veya sistem alarmı gelir ve parametreler, ofsetler, programlar silinir.
Bellek pilini değiştirirken güç açık mı kapalı mı olmalı?
Lityum pil için prosedür şudur: gücü açın, yaklaşık 30 saniye bekleyin, kapatın ve pili güç kapalıyken değiştirin; bu sırada bellek kondansatörle beslenir, bu yüzden işlem 0i-B kılavuzuna göre 10 dakika, 0i-C bakım ve 0i-F kılavuzlarına göre 30 dakika içinde bitmelidir. Harici kutudaki D boy alkalin piller ise güç açıkken değiştirilir.
Pil değişimi sırasında bellek silindi, ne yapmalıyım?
BOOT ekranından SRAM yedeğini (SRAM DATA BACKUP ile alınmış dosya) geri yükleyin. Yedek yoksa bellek tamamen silinir (all clear) ve parametreler, PMC parametreleri, ofsetler ve programlar makine üreticisinin parametre listesinden elle girilir. Bu nedenle pil değişiminden önce mutlaka yedek alın.
APC pili (3n7 / 307 alarmı) değişince referans almak gerekir mi?
Güç açıkken (servo amplifikatör beslemede, acil durdurma basılı, DC link LED sönük) değiştirirseniz mutlak konum korunur, referans gerekmez. Güç kapalıyken değiştirilirse 0i-B/0i-C kılavuzlarına göre mutlak konum kaybolur ve 3n0 (referans talebi) alarmından sonra referans alınır. 0i-F kılavuzu bir istisna verir: αi/αiS ve βiS0.4–βiS22 motorlarda dahili kondansatör vardır, değişim 10 dakikadan kısa sürerse referans gerekmez.
Hangi pili almalıyım?
Bellek pili: 0i-B/0i-C için A02B-0200-K102 lityum (veya harici kutu A02B-0236-C281 ile iki D boy alkalin); 0i-F için A02B-0323-K102 lityum (veya kutu A02B-0236-C282 + kablo A02B-0323-K103 ile iki D boy alkalin). Ayrı APC pil kutusu: dört D boy alkalin (LR20) veya A06B-6050-K061. Servo amplifikatöre dahili APC pili: A06B-6114-K504 (αi, βiSV 2 eksen) veya A06B-6093-K001 (βiSV4/20/40/80). Kılavuzlar belirtilen tip dışında pil kullanımının patlamaya yol açabileceği konusunda uyarır.
Piller ne sıklıkla değiştirilmeli?
FANUC, alarm olsun olmasın bellek pilini yılda bir değiştirmeyi önerir. Ayrı APC pil kutusu 0i-B/0i-C kılavuzlarında altı pulse coder için bir yıl, 0i-F kılavuzunda iki yıl ömürle verilir; amplifikatöre dahili lityum A06B-6114-K504 için bir yıl. Bu süreler tahminidir; yıllık bakım planına alın.
Sorumluluk Reddi
Bu rehber FANUC Series 0i-B (B-63835TR), 0i-C (B-64115TR, B-64114TR) ve 0i-F (B-64604EN, B-64605EN) kılavuzlarına dayanır; sipariş numaraları, süreler ve alarm numaraları bu kaynaklarda yazıldığı gibidir. Makine üreticisinin kılavuzu her zaman önceliklidir; pil tipi, konumu ve prosedür tezgâhınıza göre farklı olabilir. Pil değişiminden önce SRAM yedeği alın. Elektrik kabininde çalışma yetkili personel tarafından yapılmalıdır. Mentor CNC bu bilgilerin uygulanmasından doğabilecek hasar veya kayıplardan sorumlu tutulamaz.
