FANUC kontrol ünitesinde parametreler, takım ofsetleri, iş parçası sıfırları, makro değişkenleri, PMC parametreleri ve işleme programları pil ile beslenen SRAM belleğinde tutulur. Pil biterse, 935 (SRAM ECC) alarmı gelirse ya da bellek kartı değiştirilirse bu verilerin tamamı gidebilir. Bir tezgâhın bütün ayarını tek dosyada saklamanın en güvenli yolu, tezgâh açılırken BOOT ekranına girip SRAM yedeği almaktır. Bu rehber 0i-B ve 0i-C bakım kılavuzlarına (B-63835TR, B-64115TR) ve 0i-F bakım kılavuzuna (B-64605EN) göre hazırlanmıştır; 0i-D’deki ekran 0i-F’e benzer.
SRAM yedeği neyi içerir, neyi içermez?
| Veri | SRAM yedeğinde var mı? |
|---|---|
| CNC parametreleri | Evet |
| Takım ofsetleri, iş parçası ofsetleri (G54–G59), work shift | Evet |
| İşleme programları (CNC belleğindekiler) | Evet |
| Makro ortak değişkenleri (#500 serisi) | Evet |
| PMC parametreleri (keep relay, timer, counter, data table) | Evet |
| Hatve hatası kompanzasyon verisi | Evet |
| PMC ladder programı | Hayır; flash ROM’dadır, SYSTEM DATA SAVE ile ayrıca alınır |
| CNC sistem yazılımı, servo yazılımı | Hayır; sistem dosyaları kopyalanamaz |
| Veri sunucusu veya ATA kartındaki programlar | Hayır (0i-F’te “SRAM + ATA PROG FILE” seçeneği bunu içerebilir) |
Yani tam bir tezgâh yedeği iki dosyadan oluşur: SRAM yedeği ve PMC ladder dosyası. İkisini de aynı hafıza kartına alıp tezgâhın plakasıyla birlikte saklayın.
Hangi hafıza kartı kullanılır?
BOOT sistemi hafıza kartını PCMCIA yuvasından okur; CF kartlar adaptörle takılır. Kart FAT (0i-F’te FAT16) biçiminde olmalıdır; büyük kartlar bilgisayarda FAT32 olarak gelir ve “MEMORY CARD IS NOT AVAILABLE” ya da “MOUNT ERROR” verir. Kartı BOOT menüsündeki MEMORY CARD FORMAT ile biçimlendirmek en garantili yoldur. Kart üzerinde yazma koruma anahtarı varsa kapalı olmalıdır; aksi hâlde “MEMORY CARD PROTECTED” mesajı alınır.
BOOT ekranına nasıl girilir?
- Tezgâh kapalıyken hafıza kartını yuvaya takın.
- Ekranın altındaki yazılım tuşlarından en sağdaki ikisine birlikte basılı tutarak tezgâhı açın.
- SYSTEM MONITOR MAIN MENU görünene kadar tuşları bırakmayın.
- Yazılım tuşu olmayan (dokunmatik) panellerde MDI klavyesindeki 6 ve 7 sayı tuşlarına birlikte basılı tutarak açın.
Menüde [UP] ve [DOWN] ile seçim yapılır, [SELECT] ile girilir, her işlem [YES] veya [NO] ile onaylanır. Acil stop basılı olabilir; servo açılmaz, bu normaldir.
Ana menü: 0i-B/0i-C ile 0i-D/0i-F farkı
0i-B ve 0i-C’de menü şu satırlardan oluşur: SYSTEM DATA LOADING, SYSTEM DATA CHECK, SYSTEM DATA DELETE, SYSTEM DATA SAVE, SRAM DATA BACKUP, MEMORY CARD FILE DELETE, MEMORY CARD FORMAT ve END.
0i-F’te END en üsttedir ve USER DATA LOADING satırı eklenmiştir: END, USER DATA LOADING, SYSTEM DATA LOADING, SYSTEM DATA CHECK, SYSTEM DATA DELETE, SYSTEM DATA SAVE, SRAM DATA BACKUP, MEMORY CARD FORMAT. SRAM DATA BACKUP seçilince SRAM DATA UTILITY ekranı açılır ve 3. seçenek olarak AUTO BKUP RESTORE (flash ROM’daki otomatik yedekten geri yükleme) bulunur.
Satır numaraları seriye ve yazılım sürümüne göre değişir; numarayı değil, menü adını takip edin.
SRAM yedeği alma adımları
- Ana menüde SRAM DATA BACKUP satırına gelin, [SELECT]’e basın.
- Açılan ekranda “1. SRAM BACKUP (CNC → MEMORY CARD)” seçin.
- “BACKUP SRAM DATA OK? HIT YES OR NO” sorusuna [YES] deyin.
- Kartta aynı adda dosya varsa üzerine yazma onayı ister; eski yedeği silmek istemiyorsanız [NO] deyip başka kart kullanın.
- “SRAM DATA WRITING TO MEMORY CARD” mesajı sırasında kartı çıkarmayın ve tezgâhı kapatmayın.
- “SRAM BACKUP COMPLETE. HIT SELECT KEY” görününce [SELECT]’e basın.
- END ile BOOT’tan çıkın; “ARE YOU SURE?” sorusuna [YES] deyin, tezgâh normal açılır.
Dosya adları seriye göre değişir. 0i-B/0i-C’de ad SRAM boyutuna göre verilir: 256 KB için SRAM256A.FDB, 0,5 MB için SRAM0_5A.FDB, 1 MB için SRAM1_0A.FDB ve SRAM1_0B.FDB (512 KB’lik parçalar hâlinde), 2 MB için SRAM2_0A–D.FDB. 0i-F’te ad SRAM_BAK.001’dir; veri bir karta sığmazsa “SET MEMORY CARD NO.002” mesajıyla ikinci kart istenir ve SRAM_BAK.002 oluşur. 0i-F’te yedek almadan önce kartta eski bir SRAM_BAK dosyası olmadığından emin olun.
Yedeği aldıktan sonra kartı bilgisayara takıp dosyayı tezgâh adı ve tarihle (örnek: VMC2_0iMC_2026-10-21) bir klasöre kopyalayın; tek kopya tek karttan ibaret kalmasın.
SRAM yedeğini geri yükleme
- Yedek dosyasını içeren kartı takın, BOOT ekranına girin.
- SRAM DATA BACKUP → “2. RESTORE SRAM (MEMORY CARD → CNC)” seçin.
- “RESTORE SRAM DATA OK?” sorusuna [YES] deyin, “RESTORE COMPLETE” mesajını bekleyin.
- END ile çıkın, tezgâhı kapatıp açın.
İki önemli uyarı:
- Geri yükleme SRAM’in tamamını değiştirir. Yedek alındığından beri girilen ofsetler, programlar ve PMC sayaçları yedek tarihindeki hâline döner.
- Mutlak enkoderli tezgâhlarda parametreler geri yüklendiyse 1815 parametresinin 4. biti (APZ) 0 yapılıp her eksende referans yeniden kurulmalıdır. Aksi hâlde makine sıfırı kaymış olabilir ve strok sınırları yanlış çalışır.
Yedek, aynı seri numaralı tezgâha aittir. Başka bir tezgâhın SRAM yedeği, benzer model bile olsa, eksen yönlerini, strok sınırlarını ve servo ayarlarını o tezgâha göre değiştirir; çarpışma riski taşır.
PMC ladder yedeği: SYSTEM DATA SAVE
Ladder programı tezgâh üreticisine aittir ve SRAM yedeğinde yoktur. Almak için:
- Ana menüde SYSTEM DATA SAVE’i seçin.
- Listede PMC ile başlayan dosyayı (örnek: PMC-RB, PMC-SB) bulun, [SELECT]’e basın. Sistem dosyaları (NC BASIC, DGB0SRVO) bu ekrandan kaydedilemez; korunmuştur.
- “SAVE OK?” sorusuna [YES] deyin. Kartta dosya PMC_RB.000 gibi bir adla oluşur; aynı ad varsa uzantı 001, 002 olarak artar (en fazla 031).
- “FILE SAVE COMPLETE” mesajından sonra kaydedilen adı not edin.
Ladder’ı geri yüklemek için SYSTEM DATA LOADING kullanılır; flash ROM’da aynı tipte dosya varsa önce silinir, sonra karttaki yazılır. Bu işlem tezgâhın mantığını değiştirdiği için yalnız aynı tezgâhın kendi dosyasıyla yapılmalıdır.
0i-F’te otomatik yedek (AUTO BKUP RESTORE)
0i-F’te 10340 parametresinin 1. biti (ABI) ile otomatik SRAM yedeği açılabilir; kontrol, SRAM’i flash ROM’a belirli aralıklarla kopyalar ve 10342 ile yedek sayısı seçilir. SRAM bozulduğunda BOOT → SRAM DATA UTILITY → “3. AUTO BKUP RESTORE” ile tarihli yedeklerden biri geri yüklenir. Bu özellik hafıza kartı yedeğinin yerini tutmaz; kart yedeği tezgâh dışında saklanabilen tek kopyadır.
Sık görülen BOOT hata mesajları
| Mesaj | Anlamı ve yapılacak |
|---|---|
| MEMORY CARD NOT EXIST | Kart yuvada değil veya tam oturmamış. Kartı çıkarıp takın. |
| MEMORY CARD IS NOT AVAILABLE | Kart tipi desteklenmiyor. FANUC’un önerdiği tipte kart kullanın. |
| MEMORY CARD MOUNT ERROR | Karta erişilemiyor; biçim bozuk olabilir. BOOT’tan biçimlendirin. |
| MEMORY CARD PROTECTED | Yazma koruma anahtarı açık. Kapatın. |
| MEMORY CARD FULL / CHANGE MEMORY CARD | Kart doldu. Gereksiz dosyaları silin veya boş kart takın. |
| MEMORY CARD BATTERY ALARM | SRAM tipi kartın pili bitmiş. Kart pilini değiştirin. |
| FILE SAVE ERROR | Karta yazma başarısız. Kartın sağlam ve yerine oturmuş olduğunu kontrol edin. |
| MAX EXTENSION OVER | Aynı adlı dosya uzantısı 031’i aştı. Karttaki eski yedekleri silin. |
| ILLEGAL FORMAT FILE | Seçilen dosya bu kontrole ait değil veya bozuk. Doğru tezgâhın dosyasını kullanın. |
| FLASH MEMORY NO SPACE | Flash ROM dolu. Gereksiz kullanıcı dosyalarını silin. |
Ne sıklıkla yedek alınmalı?
- Tezgâh ilk geldiğinde, devreye alma bittiğinde.
- Her parametre değişikliğinden önce ve sonra.
- Pil değişiminden önce.
- Servis müdahalesinden (kart, sürücü, motor değişimi) önce ve sonra.
- Düzenli olarak, en az yılda bir.
Yedek dosyasının üzerine tezgâh adı, seri numarası, kontrol tipi, yazılım sürümü (SYSTEM ekranından okunur) ve tarih yazılmalıdır. Aynı atölyede birden fazla tezgâh varsa dosyaların karışması, yedek almamaktan daha tehlikelidir.
Sık sorulan sorular
FANUC’ta parametre yedeği nasıl alınır?
Tam yedek için tezgâhı en sağdaki iki yazılım tuşuna basılı tutarak açın, BOOT menüsünde SRAM DATA BACKUP → SRAM BACKUP seçin. Yalnız parametreleri istiyorsanız normal çalışmada SYSTEM → [PARAM] → [(OPRT)] → [PUNCH] ile karta veya RS-232 üzerinden bilgisayara yazdırabilirsiniz; bu dosya metin biçimindedir ve okunabilir.
BOOT ekranına giremiyorum, ne yapmalıyım?
Tuşlara tezgâh tamamen kapalıyken basıp açılış boyunca basılı tutun; ekran gelmeden bırakmayın. Dokunmatik veya tuşsuz ekranlarda 6 ve 7 tuşlarını deneyin. Bazı tezgâh üreticileri BOOT’a girişi kilitler; o zaman üreticinin servis prosedürü gerekir.
SRAM yedeğini bilgisayarda açıp parametreleri okuyabilir miyim?
Hayır. .FDB ve SRAM_BAK dosyaları ikili (binary) bellek görüntüsüdür; yalnız aynı kontrolde geri yüklenir. Okunabilir parametre listesi için PUNCH ile alınan metin dosyasını kullanın.
935 alarmından sonra SRAM yedeği işe yarar mı?
Evet, tam da bunun içindir. Önce pili değiştirin, sonra BOOT’tan RESTORE SRAM yapın, ardından mutlak enkoderli eksenlerde referansı yeniden kurun. Yedek yoksa tüm bellek temizlenip veriler elle girilir.
Yedek alırken “ARE YOU SURE? HIT YES OR NO” sorusu END’de çıkıyor, bu ne demek?
END seçildiğinde BOOT sistemi kapanır ve CNC normal açılır. [YES] diyerek çıkın; [NO] ana menüye döndürür. Bu soru bir uyarı değil, çıkış onayıdır.
Mentor CNC Sorumluluk Reddi: Bu içerik FANUC 0i-B, 0i-C ve 0i-F bakım kılavuzları esas alınarak eğitim amacıyla hazırlanmıştır. Menü adları, dosya adları ve ekranlar kontrol serisine, yazılım sürümüne ve tezgâh üreticisinin ayarlarına göre değişebilir. SRAM geri yükleme ve ladder yükleme tezgâhın davranışını tamamen değiştirir; yalnız aynı tezgâhın kendi yedeğiyle ve gerekirse yetkili servis eşliğinde yapılmalıdır. Mentor CNC uygulamadan doğabilecek zararlardan sorumlu değildir; tezgâh üreticisinin kılavuzu her zaman önceliklidir.
