Kesici Takım Sözlüğü ve Talaşlı İmalat Formülleri

Kesici takım sözlüğü ve talaşlı imalat formülleri

Katalogda fz yazıyor, tezgâh F istiyor. Kılavuzda κr geçiyor, siz ona yanaşma açısı diyorsunuz. Bu sayfa CNC torna, freze, delik delme ve diş çekmede karşınıza çıkan sembolleri ve formülleri tek yerde toplar. Arama kutusuna sembolü ya da Türkçe karşılığını yazın.

Neyi neyle karıştırmamak gerekiyor?

Atölyede en çok karışan yerler bunlar. Sözlüğe bakmadan önce buraya bir göz atmak çoğu soruyu çözer.

Kesme hızı (vc) ile devir (n)

Devir tezgâhın kaç kere döndüğüdür, tezgâha S ile girilir. Kesme hızı kesici ucun malzeme üzerinde kaç metre yol aldığıdır. İkisi aynı şey değildir: aynı 1000 devirde Ø100 parça, Ø20 parçanın beş katı hızla kesiliyordur.

Kesici uç kataloğu size kesme hızını söyler, çünkü ucun dayanacağı şey odur. Devri sizin hesaplamanız gerekir.

fn ile fz

fn tornada ve matkapta kullanılır: bir devirde kaç mm ilerlendiği. fz frezede kullanılır: bir ağzın bir geçişte kaç mm talaş aldığı. Freze kataloğunda yazan fz’yi doğrudan tezgâha giremezsiniz; önce ağız sayısı ve devirle çarpıp vf’ye çevirmeniz gerekir.

ap ile çap değişimi

Tornada ap takımın malzemeye girdiği derinliktir, çaptaki değişim değildir. Ø50’den Ø46’ya inmek istiyorsanız çap 4 mm küçülür ama ap 2 mm’dir. Bu ikisini karıştırmak pasoyu iki katına çıkarır.

G98 ile G99

Tornada G99 ilerlemeyi mm/dev, G98 ise mm/dk kabul eder. Program G98’deyken F0.2 yazarsanız tezgâh dakikada 0,2 mm ilerler — takım neredeyse duruyor gibi görünür. Tersi durumda ise ilerleme yüzlerce kat büyür. Program başında hangi modda olduğunuzu kontrol edin.

Talaş kalınlığı ile ilerleme

İlerleme ile talaş kalınlığı aynı sayı değildir. Giriş açısı 90° ise yaklaşık aynıdır, ama 45° yanaşmada talaş ilerlemenin yaklaşık %70’i kadar kalın çıkar. Bu yüzden yanaşma açısını değiştirdiğinizde aynı ilerlemeyle farklı bir yük oluşur.

Sık sorulan sorular

Kesici uç kodunun harfleri ne anlatıyor?

CNMG, DCMT, VBMT gibi kodların ilk harfi ucun şeklini verir: C rombik 80°, D rombik 55°, S kare, T üçgen, V rombik 35°, W trigon, R yuvarlak. Uç açısı büyüdükçe uç dayanıklı olur ama dar köşelere giremez. Kaba tornalamada C, dar profil ve kopyalamada V tercih edilir.

Tezgâhımın gücü yetecek mi, nasıl anlarım?

Formüller sekmesindeki Pc hesabıyla işin gerektirdiği gücü bulun. Ama dikkat: tornalama, frezeleme ve delik delme için üç ayrı formül vardır. Çıkan değeri tezgâhın fener mili gücüyle karşılaştırın ve kendinize pay bırakın; tezgâh etiket gücünü sürekli veremez.

Düşük devirde çalışıyorum, güç yetiyor ama takım zorlanıyor.

Sınır güç değil tork olabilir. Fener milleri belirli bir devrin altında etiket gücünü veremez, tork sabit kalır. Büyük çaplı freze ve matkapta bu sık karşılaşılan bir durumdur — Mc formülü buradadır.

kc değerini nereden bulacağım?

kc malzemeye bağlıdır ve takım üreticisinin kataloğunda malzeme grubuna göre verilir. Sabit bir sayı da değildir: talaş inceldikçe kc yükselir. Kaba bir ön hesap yapıyorsanız kataloğun malzeme grubu için verdiği ortalama kc değerini kullanın, kesin sonuç için üreticinin kendi hesap aracına bakın.

Diş çekerken pasoları eşit bölebilir miyim?

Bölmeyin. Diş derinleştikçe kesici ucun temas ettiği kenar uzunluğu artar, yani aynı derinlikteki paso her seferinde daha fazla malzeme keser. Eşit bölerseniz son pasolarda uç aşırı yüklenir ve kırılır. Formüller sekmesindeki Δapx hesabı pasoları kademeli olarak azaltır.

Sözlükte aradığım terim çıkmıyor.

Önce operasyon filtresini Tümü yapın — filtre açıkken yalnızca o operasyona ait kartlar görünür. Sonra sembol yerine Türkçe karşılığını deneyin: «rε» yerine «köşe radyüsü», «κr» yerine «yanaşma açısı» gibi. Arama Türkçe karakterleri ve büyük-küçük harfi ayırt etmez.