Teknik Resim Sembolleri ve Kısaltmaları Sözlüğü: 38 İşaretin Anlamı ve Tezgâhtaki Karşılığı

Bir kenarın veya eksenin ne kadar eğrilebileceği. Tolerans değerinin önüne Ø konursa tolerans bölgesi silindir olur.

Bir yüzeyin, aralarında tolerans kadar mesafe olan iki paralel düzlem arasında kalması.

Kesitin tam daire olması. Her enine kesit ayrı ayrı değerlendirilir.

Dairesellik + doğrusallık + koniklik hepsi birden. Silindirin tamamı iki eş eksenli silindir arasında kalmalı.

Bir kesitteki eğrinin teorik profilden sapması.

Bütün bir yüzeyin teorik yüzeyden sapması. Serbest formlu yüzeylerde kullanılır.

Bir yüzey veya eksenin referansa göre paralelliği.

Bir yüzey veya eksenin referansa 90° olması.

Referansa göre 90° dışındaki belirli bir açıda olma.

Deliğin veya elemanın teorik konumundan sapması. Genelde Ø ile silindirik bölge olarak verilir.

İki çapın aynı ekseni paylaşması.

Bir elemanın referans düzleme göre simetrik olması.

Parça referans ekseni etrafında döndürülürken komparatörün tek kesitte gösterdiği toplam sapma.

Komparatör yüzey boyunca gezdirilirken görülen toplam sapma. Tüm yüzeyi kapsar.

Parça en fazla malzemeye sahipken (delik en küçük, mil en büyük) tolerans geçerlidir. Parça bu koşuldan uzaklaştıkça ek tolerans kazanılır.

Parça en az malzemeye sahipken tolerans geçerlidir.

Kutu içine alınmış ölçü toleranssızdır — sapması konum toleransı ile verilir.

Tolerans değerinin önündeki Ø, tolerans bölgesinin silindir olduğunu belirtir (kare değil).

Zeminle 60° açı yapan iki koldan oluşur. Kolların oranı 1/2'dir; küçük kol en az 3 mm, büyük kol en az 6 mm. Tek başına anlam taşımaz.

Üst kısmı çizgiyle kapatılır. Tornalama, frezeleme, taşlama, delme gibi talaşlı imalat şarttır.

Üst kısmı daireyle kapatılır. Yüzey döküm/haddeleme hâliyle kalacak, işlenmeyecek.

Sembole daire eklenirse parçanın bütün yüzeyleri o değerde işlenecek demektir.

İzler, sembolün konduğu görünüşün izdüşüm düzlemine paraleldir.

İzler izdüşüm düzlemine diktir.

İzler iki yönde eğik çapraz gider.

İzlerin belirli bir yönü yoktur.

İzler yüzey merkezine göre yaklaşık dairesel.

İzler yüzey merkezinden dışa doğru ışınsal.

Dairesel elemanın çapı. Ø20 = 20 mm çapında.

Yay veya köşe yuvarlatmasının yarıçapı. R3 = 3 mm yarıçap.

Küresel yüzeyin çapı (SØ) veya yarıçapı (SR).

Kesitin kare olduğunu belirtir. □20 = 20×20 kare kesit.

Kenar kırma. 45°'de tek satır yazılır: derinlik x açı. 45° dışındaysa açı ve derinlik ayrı ölçülendirilir.

Bir yüzeyin yataya göre eğimi, oran olarak verilir (1:10 gibi).

Konik yüzeyin oranı. (D-d)/L formülü ile hesaplanır.

Ölçünün yay boyunca olduğunu belirtir, kiriş değil.

Soldan bakılan görünüş sağa çizilir. Türkiye ve Avrupa'da standarttır.

Soldan bakılan görünüş sola çizilir. ABD ve Japonya'da standarttır.