FANUC Series 0 / 00 / 0-Mate İşleme Merkezi Eksiksiz Parametre Rehberi ve Operatör El Kitabı

Bir CNC işleme merkezinin kapasitesini, hızını, hassasiyetini ve çevrim verimliliğini belirleyen en temel unsur, kontrol ünitesinin arka planında çalışan parametrelerdir. Bu teknik rehber; FANUC Series 0-MC, 0-MF, 0-GSC, 00-MC, 00-GSC ve O-Mate MC/MF işleme merkezi ünitelerindeki kritik sistem parametrelerini, eksen yapılandırmalarını ve operasyonel ayarları tek bir kaynakta operatörlerin ve mühendislerin kullanımına sunar. Parametreler kategori kategori, bit detaylarıyla birlikte açıklanmıştır. Bazı fonksiyonlar kontrol seçeneğine, yazılım sürümüne ve tezgâh üreticisinin PMC uygulamasına bağlı olabilir.

Bölüm 1: Operatörler için adım adım parametre değiştirme süreci

FANUC Series 0 ünitelerinde parametreleri güvenli ve hatasız değiştirmek için aşağıdaki adımlar sırayla uygulanmalıdır:

1. Mod seçimi: Kontrol panelinden MDI modunu seçin.
2. Ekran geçişi: [DGNOS/PARAM] fonksiyon butonuna basarak parametre ayar ekranını görüntüleyin.
3. Yazma kilidini açma (PWE): Adres satırına No. tuşlayıp yanına 0 girin ve [INPUT]’a basın; gelen ayar ekranında PWE (Parameter Write Enable) değerini 1 yapın. PWE=1, sistemin parametre korumasını kaldırır ve veri yazılmasına izin verir.
4. Parametre arama: Adres satırına No. ve ardından parametre numarasını (ör. 0531) yazıp [INPUT]’a basın; ekran o parametreye kayar.
5. Bit tipi parametre girişi: Bit parametreleri 8 bitlik bir satırdır (Bit 7 en soldaki en yüksek, Bit 0 en sağdaki en düşük basamak). Series 0’da tek bir bit bağımsız değiştirilemez; 8 bitin tamamı tek seferde dizilim halinde girilir. Örn. mevcut veri 00001000 iken Bit 7’yi 1 yapmak için 10001000 yazılır. Eksik basamak yazılırsa sistem kalanı 0 kabul eder.
6. Sayısal parametre girişi: Tam sayı veya mikron cinsinden değer alan parametrelerde geçerli aralıktaki değeri tuşlayıp [INPUT]’a basın.
7. Sistemi yeniden kilitleme: İşlem bitince PWE’yi tekrar 0 yapın.

Kritik uyarı (POWER OFF alarmları): Değiştirilen parametre kalıcı donanım veya eksen ayarlarını etkiliyorsa, veri girildiği anda sistem P/S 000 (Turn off the power) alarmı verir. Bu durumda parametrelerin hafızaya tam işlenebilmesi için CNC ünitesinin ana gücü kapatılıp yeniden açılmalıdır.

Bölüm 2: Kategori kategori sistem parametreleri

Kategori 1: Genel kurulum ve ayar (Setting) parametreleri

Parametre 0000 (bit dağılımı):

• REVX, REVY, REV4: X, Y ve 4. eksen aynalama (mirror image) fonksiyonu. Aynalama etkinken otomatik operasyonda eksen hareketi tersine döner (referansa dönüş hariç); manuel operasyonda etkisizdir.
• TVON: Program hafızaya kaydedilirken TV (Tape Vertical Parity) kontrolü. 1 iken her bloktaki karakter sayısı tek olursa P/S 002 alarmı tetiklenir.
• ISO: Program çıkış kodu (1: ISO, 0: EIA).
• INCH: En küçük girdi artış birimi (1: inç, 0: metrik).
• ABS: MDI komutlarının artışlı (0) veya mutlak (1) işlenmesi (G90/G91’den bağımsız).
• SEQ: Satır (sequence) numaralarının otomatik eklenmesi (1: otomatik).
• TAPEF: Şerit bant format dönüştürme (1: F10/F11 formatı, 0: standart FS0).

Kategori 2: Okuyucu/delici arayüzü (Reader/Punch) ve haberleşme

• 0000 (I/O seçimi): Aktif kanal (0: kanal 1 [0002/0552], 1: kanal 1 alternatif [0012/0553], 2: kanal 2 [0050/0250], 3: kanal 3 [0051/0251]).
• 0002/0012/0050/0051 (#0 STP2): Durdurma biti (1: 2 bit, 0: 1 bit).
• 0002/0012 (#2 ASR33): 1: 20-mA akım döngüsü arayüzü; 0: FANUC PPR/kaset/taşınabilir şerit okuyucu.
• 0002/0012/0050/0051 (#3 RSASCI): Program girişinde ASCII (1) veya ISO/EIA (0) kodu.
• 0002/0012/0050/0051 (#7 NFED): Çıkışta besleme karakterinin blok başı/sonuna eklenmesini engeller (1) veya ekler (0).
• 0051 (#1 PARTY): Uzak tampon/haberleşme hattında parite biti (1: var, 0: yok).
• 0051 (#2 SYNAK): Protokol B’de SYN/NAK kodları çıktı kontrolü.
• 0051 (#4 NCKCD): Uzak tamponda CD (sinyal kalitesi) izlemesini iptal eder (1).
• 0051 (#5 ECKL): Uzak tampon baud saati (iç/dış).
• 0055 (#0 ASCII): NC dışı veri iletiminde ISO (0) veya ASCII (1).
• 0055 (#1 ETX): İletim bitiş kodu (1: ETX, 0: CR). #2 PROTCA: protokol (1: A, 0: B). #3 RS42: arayüz (1: RS-422, 0: RS-232C).
• 0070 (#7 ICR): ISO çıkışında EOB formatı (1: LF, 0: LF/CR/CR). 0075 (#7 IONUL): EIA’da null karakter alarmı (1: alarm ver).
• 0391 (#6 RS23BN): RS-232C akış kontrolünde DC kodlarını (DC1-DC4) kullanmama (1).
• 0396 (#0 BCC / #2 NCKER / #3 ERCODE): BCC kontrolü, ER/TR seri sinyal kontrolü ve NAK mesajına 4 haneli hex hata kodu ekleme.
• 0250 (BRATE2) / 0251 (BRATE3) / 0552 (BRATE0) / 0553 (BRATE1): Kanal baud hızı indeksleri (ör. 11 = 9600 bps, 12 = 19200 bps; kanal 3 maks. 921600 bps).

Kategori 3: Kontrol edilen eksenler ve artış (increment) sistemi

• 0001 (#0 SCW): Doğrusal eksenlerde en küçük komut artışı (çıkış sistemi) — 1: inç, 0: metrik. Değişiklik sonrası güç kapatılmalıdır. 7001 (#0 SCWS): 5. ve 6. eksenler için aynı seçim.
• 0003 (#0–#3 ZMX/ZMY/ZMZ/ZM4): X, Y, Z ve 4. eksen referans dönüş yönü ve güç açılışı ilk boşluk yönü (1: eksi, 0: artı). 7003 (#0/#1 ZM5/ZM6): 5. ve 6. eksen yönü.
• 0008 (#2–#4 ADW0/ADW1/ADW2): 4. eksen isimlendirmesi (A, B, C, U, V, W). 0280 (AXS4D): 4. eksen ad karakter kodu (0030 #6 aktifken).
• 0011 (#2 ADLN): 4. eksen doğrusal (1) veya döner (0). Doğrusal seçildiğinde dairesel interpolasyon ve takım kompanzasyonlarında kısıtlama oluşur. 7032 (#0/#1 ROT5/ROT6): 5. ve 6. eksen döner (1)/doğrusal (0).
• 0024 (#1 LII10): Girdi/çıktı hassasiyet sistemi — 1: IS-A (0,01 mm / 0,001 inç), 0: IS-B (0,001 mm / 0,0001 inç).
• 0049 (#4 S3JOG): JOG’da aynı anda hareket eden maks. eksen sayısı (1: 3 eksen, 0: 1 eksen).
• 0057 (#3 MIC): Ondalık nokta ihmal edildiğinde değerin en küçük birimle mi yoksa 10 ile mi çarpılacağını ayarlar.
• 0062 (#7 C8NG): 8. eksen aktif (0)/pasif (1).
• 0076 (#1 JZRN): Dogsuz (kam anahtarısız) referans dönüşünü tüm eksenlerde etkinleştirir (1). 0391 (#0–#5 JZRNX-8): Eksen bazında dogsuz referans (0: kullanılabilir, 1: kullanılamaz).
• 0398 (#1 ROAX): Döner eksende roll-over (360° sonrası sıfırlama). #2 RODRC: ABS komutta en kısa yön (0) veya işarete göre (1). #3 ROCNT: bağıntılı koordinat yuvarlama.

Kategori 4: Koordinat sistemleri ve ofset (G54–G59)

• 0010 (#7 APRS) / 7010 (#7 APRSS): Manuel referans dönüşünde iş parçası koordinat sisteminin (G54–G59) otomatik ayarlanması (1: ayarlanır).
• 0024 (#6 CLCL): Referans dönüşü sonrası yerel koordinat sisteminin (G52) iptali (1) veya korunması (0).
• 0028 (#5 EX10D): Dış iş parçası kaydırma değerinin doğrudan (0) veya 10 katı (1) uygulanması.
• 0708–0711 (PRSX–PRS4): Otomatik koordinat kurulumunda X/Y/Z/4. eksen referans koordinatları (birim 0,001 mm). 0815–0818 (PRSTIX–PRSTI4): Inç modunda (0063 #2 PRSTIN=1) referans koordinatları.
• 0751–0754 (EXOFS1–EXOFS4): Ortak dış iş parçası sıfır noktası ofset kaydırması.
• 0755–0758: G54 · 0759–0762: G55 · 0763–0766: G56 · 0767–0770: G57 · 0771–0774: G58 · 0775–0778: G59 sıfır noktası ofset değerleri.

Kategori 5: Strok sınırları (Stored Stroke Limit)

• 0008 (#6 OTZN): Z ekseni saklanan strok limit kontrolü (1: engelle, 0: zorunlu kıl).
• 0015 (#4 LM2): Donanımsal 2. strok limiti anahtarlama sinyali (EXLM2) etkin (1).
• 0024 (#4 INOUT): 2. strok limitte yasaklı bölge sınırların içi (0) veya dışı (1).
• 0065 (#3 PSOT): İlk açılışta referans öncesi yazılımsal strok kontrolü (0: yap, 1: ilk referansa kadar ertele).
• 0076 (#7 OTRFOM): Alarmın sınır aşılmadan hemen önce (1) veya aşıldığı anda (0) tetiklenmesi.
• 0700–0703 / 0704–0707 (LT1): X/Y/Z/4. eksen artı ve eksi yön 1. yazılımsal strok limitleri (referanstan mesafe). 0743–0746 / 0747–0750 (LT2): LM2=1 iken 2. strok limitleri.

Kategori 6: Eksen ilerleme hızları (Feedrate) ve override

• 0001 (#6 RDRN) / 7001 (#6 RDRNS): G00 komutlarında Dry Run etkin (1).
• 0008 (#5 ROVE): Hızlı hareket override sinyalini (ROV2) devre dışı (1). 0010 (#0 ISOT): Referanssız manuel hızlı harekete izin (1).
• 0011 (#3 ADNW): İlerleme hızı tipi (1: Tip B — döner eksen JOG hızları 0565/0566’dan bağımsız; 0: Tip A).
• 0015 (#3 SKPF): G31 skip’te dry run/override/otomatik ivme kullanımı (1).
• 0393 (#1 COVOUT): Otomatik köşe override’ın dış ark işlemede de geçerli olması (1). #4 HLCFCLMP: helisel interpolasyonda doğrusal eksen kesme hızını maks. kesme hızına kelepçeleme (1). #5 STOVO: hızlı harekette override %0 iken eksenin tamamen durması (1).
• 0397 (#2 OVR255): İlerleme override’ının %1’lik adımlarla hassas kontrolü (1).
• 0213 (AOVMDR): Otomatik köşe override’da iç dairesel min. yavaşlama oranı (fabrika %1). 0214 (AOVOR): iç köşe override azaltma (fabrika %50). 0215 (AOVTH): iç köşe karar açısı (1–1799, standart 91).
• 0518–0521 (RPDF): X/Y/Z/4. eksen maks. hızlı hareket hızları (mm/dak). 7518/7519: 5. ve 6. eksen. 0527 (FEDMX): maks. kesme ilerlemesi. 0530 (FEDFL): üstel eğride kesme taban hızı (FL). 0533 (RPDFL): F0 emniyet taban hızı. 0534 (ZRNFL): referans dönüş yavaş yaklaşma hızı.
• 0559–0562 (RPDJ): JOG hızları. 0565 (JOGF): Tip B JOG sabiti. 0580 (AOVLE) / 0581 (AOVLS): köşe override yavaşlama başlangıç/bitiş mesafeleri.

Kategori 7: İvmelenme/yavaşlama ve köşe kontrolü

• 0020 (#5 NCIPS): Yavaşlamada in-position kontrolünü atlama (1: yapma, 0: kontrol et).
• 0045 (#3 LSUP): Kesme ilerlemesinde interpolasyon sonrası ivme tipi (1: doğrusal, 0: üstel). #4 CCINP: kesme in-position toleransı ayrı parametrelerden (1: 0609–0612).
• 0048 (#4 SMZCT): G00 blokları arası geçiş yumuşatma (block overlap) etkin (1).
• 0393 (#0 FERDT): Otomatik köşe yavaşlatma/geometri koruma (1: aktif). 0395 (#3 CHEAFD): bloklar arası hız farkına dayalı gelişmiş köşe kontrolü (1).
• 0399 (#2 RPDFF): Feed Forward’ın sadece kesmeye (0) veya kesme+hızlı harekete (1) uygulanması.
• 0379: Block overlap’ta sonraki bloğun mevcut hızın yüzde kaçında başlayacağı (%0–%100).
• 0522–0525 (LINT): X/Y/Z/4. eksen G00 doğrusal ivme zaman sabitleri (msec). 0529 (FEEDT): kesme/manuel üstel ivme zaman sabiti (msec).

Kategori 8: Servo motor ve hassasiyet toleransı

• 0004–0007 (GRDX–GRD4): X/Y/Z/4. eksen referans sayıcı (Reference Counter) kapasiteleri — ızgara (grid) yöntemiyle referans hassasiyeti.
• 0004–0007 (DMRX–DMR4): Algılama Çarpım Oranı (Detection Multiplication Ratio) — pozisyon geri besleme çözünürlüğü; dijital/analog servo tipine göre kılavuz tablosundan kodlanır.
• 0021 (#0–#5 APCX–APC8): Mutlak Pozisyon Dedektörü (Absolute Pulse Coder) mevcut mu (1: var). 0022 (#0–#5 ABSX–ABS8): mutlak referansın hafızaya sabitlendiği (1: sabit); okuyucu değişiminde sıfırlanır.
• 0100–0103 (CMRX–CMR4): Komut Çarpım Oranları (Command Multiplication Ratio) — CNC pulslarının motor adımına oranı.
• 0500–0503 (INPX–INP4): Hedefe ulaşma tolerans genişliği (In-position width). 0504–0507 (SERRX–SERR4): hareket sırasında izin verilen maks. pozisyon sapması; aşılırsa servo alarm.
• 0507–0511: Izgara Kaydırma (Grid Shift) miktarları. 0512–0515: pozisyon döngü kazancı (loop gain, standart 3000).
• 0535–0538 (BKLX–BKL4): X/Y/Z/4. eksen vida boşluğu (Backlash) kompanzasyonu. 0593–0596 (STPEX–STPE4): durma konumunda pozisyon sapma limiti. 0609–0612: CCINP=1 iken kesmede bağımsız in-position toleransı.

Kategori 9: İş mili (Spindle) kontrolü

• 0003 (#5 GST): SOR sinyalinde şanzıman kademe değişimi (1) veya oryantasyon (0). 0013 (#5 ORCW): oryantasyonda S analog voltaj kutbu. 0013 (#6/#7 TCW/CWM): M03/M04 analog voltaj işaret kombinasyonu.
• 0014 (#0 SCTA): İş mili hızına ulaşıldı (SAR) sinyalinin kesmede sürekli (1) veya sadece başlangıçta (0) kontrolü. 0024 (#2 SCTO): SAR sinyali kontrolü (1: et).
• 0028 (#6/#7 PSG): İş mili–pozisyon enkoderi dişli çark oranı çarpanları. 0108 (SPLOW): şanzıman kademe değişiminde kararlı devir. 0110 (SCTTIM): S komutu sonrası hız sinyali denetim gecikmesi (msec).
• 0539 (GRHMAX) / 0541 (GRLMAX): Yüksek/düşük dişli kademesinde maks. devir (RPM). 0540 (GRHMIN): kılavuz çekmede min. devir tabanı.
• 0542 (SPDMAX) / 0543 (SPDMIN): İş mili sürücüsüne maks./min. analog voltaj (maks. 4095). 0551 (LOWSP): G96’da min. devir. 0556 (SCLMP): G96’da maks. devir kelepçesi.

Kategori 10: Takım ofset ve kompanzasyon

• 0001 (#3 RS43): RESET’te aktif G43/G44 takım boyu kompanzasyon vektörünün korunması (1) veya sıfırlanması (0).
• 0003 (#6 TSLT): Takım boyu kompanzasyon ekseni — 0: her zaman Z (Tip A), 1: seçili düzleme dik dikey eksen (Tip B).
• 0016 (#2 SUPM): Takım yarıçap telafisi (Cutter Comp. C) başlangıç/iptal mekanizması (0: Tip A, 1: Tip B). 0019 (#3 TLCD): takım boyu telafi hafıza tipi (A/B/C).
• 0030 (#2 OFCDH): Takım kompanzasyon hafızası C aktif (1) — 0036 #6 de 1 olmalı. 0036 (#6 OFRD): 1: boy telafisi H, yarıçap telafisi D ile bağımsız çağrılır; 0: her ikisi H ile.
• 0397 (#3 NOPS41): Cutter Comp. etkinken profil çakışma (interference) kontrolünü iptal eder (1). 0557 (CRCDL): dar dış köşelerde göz ardı edilebilecek min. doğrusal hareket (0,001 mm).

Kategori 11: Hazır çevrimler (Canned Cycles) ve delme

• 0002 (#4/#5 PMXY1/PMXY2): G76/G87’de delik dibinde oryantasyon sonrası takım kaçırma ekseni/yönü (G17/G18/G19’a göre +X, -X, +Y, -Y vb.).
• 0012 (#4 FXCS): G74/G84’te delik dibinde mil ters dönüşü M05 beklemeden yapılır (1). #5 FXCO: G76/G87’de oriented spindle stop M05’siz icra edilir (1).
• 0057 (#6 FXY): Delme ekseni her zaman Z (0) veya aktif eksen (1).
• 0531 (CYCR): G73 yüksek hızlı gagalamada geri çekilme (relief) miktarı (0,001 mm). 0532 (CYCD): G83 gagalamada kesme başlangıç noktası emniyet boşluğu.

Kategori 12: Rijit kılavuz çekme (Rigid Tapping) gelişmiş

• 0035 (#5 RGCTO): Rijit kılavuzda geri çekilirken (pulling out) ivme zaman sabitinin içeri girerkenkinden farklı (1: 0400–0402’den bağımsız) ayarlanması.
• 0063 (#4 RGDOV): Geri çıkışta ilerleme override anahtarı etkin (1).
• 0076 (#3 G84RGD): G84/G74’ün doğrudan rijit kılavuz kodu olarak tanıtılması (1 iken çevrim öncesi M29 gerekmez).
• 0378: RGDOV=1 iken geri çekilme hızı artırma çarpanı. 0388 (#0 PCTPH): gagalamalı rijit modda her adımda Z’nin R emniyet düzlemine (1) veya önceki kesme başlangıcına (0) dönüşü.
• 0388 (#2 RGMFH): Rijit kılavuzda Feed Hold ve Single Block butonlarını geçici kilitler (1). #3 RGORT: çevrim başında milin otomatik referans oryantasyonu (1).
• 0613 (TPFDT): Rijit kılavuzda mil+Z ortak ivme zaman sabiti (0–4000 msec, önerilen 150–200). 0615 (TPLPG): mil–Z senkronizasyon loop gain’i — diş adımı hassasiyeti için kritik.

Kategori 13: Özel makro (Custom Macro B)

• 0011 (#5 SBKM): Makro mantıksal/hesap satırlarında Single Block’un durdurmaması (0) veya durdurması (1).
• 0040 (#6 COMC): RESET’te ortak makro değişkenlerinin (#100–#149) sıfırlanması (0) veya korunması (1). #7 LOCC: yerel makro değişkenleri (#1–#33) temizleme (0).
• 0220–0229: Makro çağıran G kodları (O9010–O9019 gövdeleri). 0230–0239: makro çağıran M kodları (O9020–O9029). 0240–0242: alt program çağıran M kodları (O9001–O9003).

Operatörler için altın değerinde kılavuz: en çok kullanılan parametreler

Aşağıda FANUC Series 0/00/0-Mate’te üretkenliği artıran, yüzey kalitesini iyileştiren ve kritik çevrimleri optimize eden en önemli parametreler bir araya getirilmiştir.

1. Gagalama (Peck Drilling & Tapping)

• 0531 (CYCR): G73 yüksek hızlı gagalamada talaş kırma geri çekilme miktarı.
• 0532 (CYCD): G83 gagalamada kesme başlangıç noktası.
• 0403: Rijit kılavuz gagalama çevriminde emniyet mesafesi (clearance).
• 0388 #0 (PCTPH): Derin delik rijit kılavuzda gagalamalar arası Z dönüşü — 1: R emniyet noktasına, 0: önceki kesme başlangıcına.

2. Köşe dönme ve otomatik yavaşlama

• 0393 #0 (FERDT): Otomatik köşe yavaşlatma aktif (1)/pasif (0).
• 0214 (AOVOR): İç köşe otomatik override değeri. 0215 (AOVTH): iç köşe karar açısı.
• 0580 (AOVLE) / 0581 (AOVLS): Köşeye yaklaşırken yavaşlama başlangıcı ve köşeden çıkışta bitiş mesafesi.

3. Rijit kılavuz çekme ileri ayarları

• 0378: Delikten yukarı geri çıkış hızı override değeri — çevrim süresini kısaltmak için.
• 0256 (MCODE): Rijit kılavuz modunu başlatan M kodu (0 girildiğinde sistem M29’u rijit kılavuz kodu kabul eder).

4. Eksen boşluğu (Backlash) ve tolerans

• 0535–0538 (BKLX–BKL4): X/Y/Z/4. eksen backlash kompanzasyon miktarları.
• 0500–0503 (INPX–INP4): In-position tolerans genişliği — köşe netliğini doğrudan etkiler.

5. Manuel el çarkı (Handwheel)

0121 (MULHPG): Manuel el çarkıyla eksen hareketinde kullanılan hatve çarpanı (standart 100).

⚠️ Mentor CNC sorumluluk reddi: Bu içerikteki tüm CNC parametre numaraları, bit açıklamaları ve teknik değerler, FANUC Series 0 / 00 / 0-Mate İşleme Merkezi Parametre Kılavuzu (B-61410E/03) esas alınarak eğitim ve bilgilendirme amacıyla derlenmiştir. CNC tezgâhlarında parametre değişikliği yüksek teknik uzmanlık gerektirir; hatalı bir parametre veya bit dizilimi mekanik hasara, eksenlerin sınırı aşarak çarpmasına (crash), servo/spindle arızalarına ve ciddi iş kazalarına yol açabilir. Uygulamadan önce üreticinin orijinal tezgâh kitapçığını ve tezgâha özel parametre yedek listesini kontrol edin; tüm parametrelerin (SRAM/NC/PMC) yedeğini alın; PWE=1 ve veri değiştirme işlemlerini yalnızca yetkili uzman bakım personeli gözetiminde yapın. Tezgâh üreticileri kontrol ünitesinin standart parametrelerini kendi mekanik tasarımlarına göre özelleştirmiş olabilir. Mentor CNC, bu parametrelerin uygulanması, hatalı girilmesi veya deneme yapılması sonucunda oluşabilecek maddi/manevi zararlardan, üretim kayıplarından, arıza ve iş kazalarından sorumlu tutulamaz. Tüm risk ve sorumluluk uygulayan operatöre, teknisyene ve işletmeye aittir.