FANUC Program Transferi ve Yedekleme: RS-232, Memory Card, USB ve DNC

Tahmini okuma süresi: 7 dakika

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste:

FANUC kontrolündeki veri giriş/çıkış mantığını,
I/O Channel seçimini,
RS-232 bağlantısını,
Memory Card/CF ve USB kullanımını,
READ ve PUNCH işlemlerini,
DNC çalışma biçimini,
Programları dışarı aktarmayı ve kontrol belleğine almayı,
Program, ofset ve operatör seviyesindeki verileri yedeklemeyi

öğreneceğiz.

Parametre, PMC, SRAM ve BOOT SYSTEM yedeklemeleri bu dersin kapsamı dışındadır.

FANUC Veri Transferinin Temel Mantığı

Veri transferinde iki yön bulunur:

CNC’den harici ortama çıkış: Program veya verinin CNC belleğinden bilgisayara, karta ya da USB belleğe gönderilmesi
Harici ortamdan CNC’ye giriş: Program veya verinin harici cihazdan CNC belleğine alınması

FANUC ekranlarında bu işlemler farklı adlarla gösterilebilir:

READ: Harici ortamdan CNC’ye veri alma
PUNCH: CNC’den harici ortama veri gönderme
INPUT: Veri girişi
OUTPUT: Veri çıkışı
F INPUT: Dosya girişi
F OUTPUT: Dosya çıkışı
IMPORT/EXPORT: Yeni kontrol serilerinde kullanılabilen ifadeler

PUNCH ifadesi eski delikli şerit sistemlerinden kalmıştır. Günümüzde fiziksel şerit delinmese bile FANUC dokümantasyonunda veri çıkışı anlamında kullanılabilir.

Kullanılabilecek Transfer Ortamları

FANUC kontrol serisine ve opsiyonlarına göre şu yöntemlerden biri veya birkaçı bulunabilir:

RS-232 seri bağlantı
Memory Card
CF kart ve PCMCIA adaptörü
USB bellek
Ethernet veya ağ bağlantısı
Harici DNC sistemi

Her FANUC kontrolünde bütün yöntemler bulunmaz. Örneğin eski FANUC 0-T ve 0-M kontrollerinde RS-232 daha yaygınken, 16/18/21 ve 0i serilerinde Memory Card seçeneği görülebilir. Yeni FANUC 0i-F sınıfı kontrollerde USB veya ağ seçenekleri bulunabilir.

Bir bağlantı yuvasının panelde bulunması, ilgili fonksiyonun aktif ve yapılandırılmış olduğu anlamına gelmez.

Transferden Önce Yapılacak Kontroller

Normal program transferinden önce:

Makinenin otomatik çalışmadığını doğrulayın.
Doğru çalışma modunu seçin.
Transfer yönünü belirleyin.
Kullanılacak I/O aygıtını doğrulayın.
CNC belleğinde yeterli boş alan olup olmadığını kontrol edin.
Aktarılacak O program numaralarını inceleyin.
Aynı O numarasının CNC belleğinde bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Mevcut programların yedeğini alın.
Kart veya USB belleğin kontrol tarafından tanındığını doğrulayın.
Transfer sırasında ortamı çıkarmayın ve gücü kesmeyin.

Dikkat: Harici dosyanın adıyla dosyanın içindeki O program numarası farklı olabilir. FANUC kontrolü programı çoğunlukla dosya adından değil, içerikteki O numarasından tanır.

I/O Channel Nedir?

I/O Channel, kontrolün veri giriş/çıkışı için hangi bağlantıyı kullanacağını belirleyen seçimdir.

Kontrole göre farklı kanallar:

RS-232 bağlantı noktalarını,
Memory Card’ı,
USB belleği,
Ethernet veya başka bir harici aygıtı

temsil edebilir.

I/O Channel genellikle SETTING, ALL I/O veya veri giriş/çıkış ekranında görülür.

Kanal numaralarının anlamı her FANUC serisinde aynı değildir. İnternette bulunan “şu kanal USB’dir” gibi genel tablolar doğrulanmadan kullanılmamalıdır.

Operatör:

Mevcut I/O Channel değerini kaydetmelidir.
Makinenin veri transfer talimatını kontrol etmelidir.
Yalnız yetkili olduğu kanalı seçmelidir.
İşlem sonunda gerekliyse önceki kanala dönmelidir.

I/O Channel değişikliği PWE açmayı veya servis parametrelerini değiştirmeyi gerektirmemelidir. Bağlantı için parametre müdahalesi gerekiyorsa işlem bakım veya servis personeline bırakılmalıdır.

RS-232 ile Program Transferi

RS-232, eski ve yeni birçok FANUC kontrolünde bulunan seri haberleşme yöntemidir.

Bağlantı şu bileşenlerden oluşabilir:

FANUC kontrolündeki seri port
Uygun bağlantı kablosu
Bilgisayarın seri portu veya uygun dönüştürücü
DNC/program transfer yazılımı

İletişimin çalışması için iki taraftaki ayarların uyumlu olması gerekir:

Baud rate
Veri bitleri
Stop bitleri
Parite
Akış kontrolü
Kullanılan port
Dosya gönderme biçimi

Bu ayarlardan biri farklıysa aktarım başlamayabilir, yarıda kesilebilir veya karakter hatası oluşabilir.

RS-232 kullanırken dikkat

Rastgele kablo veya pin bağlantısı kullanmayın.
Tezgâhın elektrik ve bağlantı şemasına uygun kablo kullanın.
Bağlantı prosedürünü üretici kılavuzundan doğrulayın.
Transfer sırasında kabloyu çıkarmayın.
Dosyayı CNC’ye almadan önce bilgisayarda metin olarak kontrol edin.
Türkçe karakter ve desteklenmeyen özel işaretler kullanmayın.
İlk aktarım sonrasında programı CNC ekranında tekrar inceleyin.

RS-232 bağlantı parametreleri değiştirilmek zorundaysa mevcut değerler kaydedilmeli ve işlem yetkili personel tarafından yapılmalıdır.

Memory Card ve CF Kart

FANUC 16/18/21 ve birçok 0i kontrolünde Memory Card yuvası bulunabilir. Bazı sistemlerde CF kart, PCMCIA adaptörüyle kullanılır ve ekranda MEM CARD veya CARD olarak görünür.

Memory Card kullanımı genel olarak şu avantajları sağlar:

Kablo gerektirmez.
Birden fazla program taşınabilir.
Programlar kart üzerinde saklanabilir.
Uygun kontrollerde karttan DNC çalışması yapılabilir.

Kart kullanımında:

Kontrolün desteklediği kart ve dosya sistemi kullanılmalıdır.
Kart yuvasına doğru yönde yerleştirilmelidir.
CNC kartı tanımadan zorlayıcı işlem yapılmamalıdır.
Veri okunurken veya yazılırken kart çıkarılmamalıdır.
Kartın kilit ve yazma koruma durumu kontrol edilmelidir.
Karttaki dosyaların bilgisayarda ayrıca yedeği tutulmalıdır.

CF kart ile SD kart aynı ortam değildir. Fiziksel olarak uymayan bir kart veya adaptör zorlanmamalıdır.

USB Bellek

USB desteği daha yeni FANUC kontrollerinde bulunabilir. Bazı kontroller USB belleği yalnız dosya aktarımı için kullanırken bazıları farklı işlemleri de destekleyebilir.

Genel kullanım:

Uyumlu USB bellek takılır.
Dosya veya aygıt ekranından USB seçilir.
Klasör ve dosya listesi açılır.
Giriş veya çıkış işlemi belirlenir.
Dosya adı ve O program numarası kontrol edilir.
Aktarım tamamlanana kadar USB bellek çıkarılmaz.

Her USB bellek eski bir kontrol tarafından tanınmayabilir. Belleğin kapasitesi, biçimlendirme türü ve dosya adları uyumluluğu etkileyebilir.

USB aygıtı görülmüyorsa servis parametrelerini rastgele değiştirmek yerine kontrolün kullanım kılavuzu incelenmelidir.

CNC’den Program Gönderme

CNC belleğindeki bir programı harici ortama göndermek için genel FANUC mantığı şöyledir:

Makinenin durduğunu doğrulayın.
Genellikle EDIT modunu seçin.
PROG ekranını açın.
OPRT, I/O, ALL I/O veya dosya menüsüne geçin.
Çıkış aygıtını doğrulayın.
Gönderilecek O programını seçin.
PUNCH, OUTPUT veya F OUTPUT işlemini başlatın.
Aktarımın tamamlandığını gösteren mesajı bekleyin.
Harici ortamdaki dosyanın oluştuğunu doğrulayın.
Dosyayı açıp programın başını ve sonunu kontrol edin.

Tek program, seçilen program grubu veya bütün kullanıcı programları için farklı çıkış seçenekleri bulunabilir.

Başlangıç seviyesinde toplu çıkış veya toplu silme komutları ezberlenerek kullanılmamalıdır. Ekrandaki işlem adı ve seçilen program kapsamı okunmalıdır.

Harici Ortamdan CNC’ye Program Alma

Programı CNC belleğine almak için genel işlem sırası:

Harici dosyanın yedeğini koruyun.
Dosyanın içindeki O program numarasını kontrol edin.
CNC belleğinde aynı O numarasını arayın.
Varsa mevcut programı hemen silmek yerine dışarı aktarın.
Genellikle EDIT modunu seçin.
PROG ve veri giriş/çıkış ekranını açın.
Doğru I/O aygıtını seçin.
Dosyayı veya programı belirleyin.
READ, INPUT veya F INPUT işlemini başlatın.
Aktarım tamamlandıktan sonra CNC program listesini kontrol edin.
Program içeriğini baştan sona doğrulayın.
Programı çalıştırmadan önce grafik ve kontrollü deneme uygulayın.

Aynı O numarası bellekte bulunuyorsa kontrol:

Alarm verebilir,
Girişi reddedebilir,
Ayara göre mevcut programın üzerine yazabilir.

Bu davranışın ne olacağı varsayılmamalıdır. Mevcut program yedeklenmeden üzerine yazma işlemi yapılmamalıdır.

Dosya İçeriği Neden Kontrol Edilmelidir?

Aktarımın “tamamlandı” mesajı vermesi, programın üretime hazır olduğu anlamına gelmez.

Şunlar kontrol edilmelidir:

O program numarası doğru mu?
Program başlangıcı eksiksiz mi?
Program sonunda uygun sonlandırma bulunuyor mu?
Bütün bloklar aktarılmış mı?
Desteklenmeyen karakter var mı?
Ondalık noktalar korunmuş mu?
Alt programlar ayrıca aktarılmış mı?
Ana programın çağırdığı O numaraları bellekte var mı?
M kodları bu makineye uygun mu?
G kod sistemi kontrolle uyumlu mu?

Başka FANUC kontrolünden alınan program, yalnız marka aynı olduğu için doğrudan uyumlu kabul edilmemelidir.

DNC Nedir?

DNC, büyük bir programın veya harici sistemde tutulan programın CNC belleğine tamamen kaydedilmeden yürütülmesini sağlar.

FANUC panelinde DNC çalışma modu şu adlarla görülebilir:

DNC
TAPE
RMT
REMOTE
DNC OPERATION

Program blokları bilgisayar, ağ sistemi veya Memory Card gibi harici kaynaktan kontrol ünitesine sırayla iletilir.

DNC şu durumlarda kullanılabilir:

Program CNC belleğine sığmıyorsa,
Program merkezi sistemde yönetiliyorsa,
Büyük kalıp veya yüzey programları çalıştırılıyorsa.

DNC kullanırken dikkat

Bağlantı kesilirse program yürütmesi durabilir.
Bilgisayarın uykuya geçmesi veya yazılımın kapanması aktarımı kesebilir.
Dosya çalışırken değiştirilmemelidir.
Cycle Start öncesinde doğru dosya ve başlangıç konumu doğrulanmalıdır.
Program yeniden başlatma normal bellek programından farklı olabilir.
Single Block ve yeniden başlatma davranışı kullanılan DNC sistemine göre değişebilir.
Operatör, harici sistemin transfer durumunu da takip etmelidir.

DNC, normal program kopyalama işlemi değildir. Programın harici kaynaktan yürütülmesidir.

Program Yedekleme

Sağlıklı bir program yedeği yalnız CNC belleğinde duran kopya program değildir. Yedek, kontrol ünitesinden bağımsız bir ortamda saklanmalıdır.

Önerilen düzen:

Makine adı veya numarası
FANUC kontrol modeli
Yedekleme tarihi
Program numarası
Program açıklaması
Revizyon bilgisi

Yedekler:

Bilgisayarda,
Kurumsal sunucuda,
Güvenli harici depolamada,
Sürüm ve tarih bilgisiyle

saklanabilir.

İyi bir yedekleme uygulamasında:

Dosyanın oluştuğu kontrol edilir.
Dosya boyutunun sıfır olmadığı doğrulanır.
Dosya metin olarak açılır.
İlk ve son program blokları incelenir.
O program numarası doğrulanır.
Alt programların da alındığı kontrol edilir.
Birden fazla bağımsız kopya saklanır.

Offset ve Operatör Verilerinin Yedeklenmesi

FANUC bakım ve operatör kılavuzlarında program dışındaki bazı veriler de giriş/çıkış işlemleriyle aktarılabilir.

Operatör seviyesinde yedeklenebilecek veriler kontrolün desteklediği ölçüde şunlardır:

Torna Geometry Offset değerleri
Torna Wear Offset değerleri
Freze Tool Length Offset değerleri
Cutter Radius Offset değerleri
G54-G59 Work Offset değerleri
Operatör seviyesindeki ayar verileri

Bu işlemler ALL I/O, OFFSET, WORK veya ilgili veri çıkış ekranından yapılabilir.

Yedeklenen ofset dosyası program benzeri metin biçiminde görünebilir. Dosya elle değiştirilmeden önce formatı ve veri birimleri tam olarak anlaşılmalıdır.

Ofset geri yüklerken

Dosyanın hangi makineden alındığı doğrulanmalıdır.
Torna ve freze ofsetleri karıştırılmamalıdır.
Kontrol modeli ve ofset bellek yapısı uyumlu olmalıdır.
Mevcut değerlerin yedeği alınmalıdır.
Geometry, Wear, H, D ve Work Offset tabloları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Geri yükleme sonrasında doğrudan üretime başlanmamalıdır.

Ofsetler makine, takım kurulumu ve iş parçasına bağlı olduğundan başka bir makinenin ofset dosyası doğrudan kullanılmamalıdır.

Bu Derse Alınmayan Servis Yedekleri

Aşağıdaki işlemler başlangıç operatör eğitiminin dışındadır:

CNC parametre yedekleme ve geri yükleme
PMC parametreleri ve Ladder
SRAM tam yedeği
BOOT SYSTEM işlemleri
Servo ve spindle parametreleri
APZ/APC ve referans bilgileri
Sistem yazılımı veya kart değişimi
Korunan üretici makrolarını açma
9000 serisi korumalı program ayarlarını değiştirme

Korumalı bir program çıkışa izin vermiyorsa program korumasını veya servis parametrelerini aşmaya çalışmayın.

Transfer Hatalarında İlk Kontroller

Program transferi başlamıyorsa veya yarıda kesiliyorsa:

Doğru I/O Channel seçili mi?
Doğru aygıt görülüyor mu?
CNC doğru çalışma modunda mı?
Harici dosya adı ve O numarası uygun mu?
CNC belleğinde boş alan var mı?
Aynı O numarası zaten mevcut mu?
Kart veya USB yazma korumalı mı?
RS-232 ayarları iki tarafta uyumlu mu?
Kablo ve bağlantı doğru mu?
Ekranda okuyucu/delici veya I/O alarmı var mı?

Alarm numarası kaydedilmeli ve ilgili FANUC kılavuzundan doğrulanmalıdır. Parametreler rastgele değiştirilmemelidir.

FANUC Notu

FANUC 0-T ve 0-M gibi eski kontrollerde program transferi büyük ölçüde RS-232 üzerinden yapılabilir. FANUC 16/18/21 ve 0i-B/0i-C serilerinde Memory Card sık görülür. Yeni FANUC 0i-F ve benzeri kontrollerde USB veya ağ işlevleri bulunabilir.

Ancak bağlantı seçenekleri yalnız kontrol serisine değil, satın alınan opsiyonlara ve tezgâh üreticisinin yapılandırmasına da bağlıdır.

Kısa Özet

READ harici ortamdan CNC’ye, PUNCH CNC’den harici ortama veri aktarımını ifade eder.
I/O Channel kullanılacak veri giriş/çıkış aygıtını belirler.
Kanal numaralarının anlamı bütün FANUC kontrollerinde aynı değildir.
RS-232 ayarları CNC ve bilgisayarda birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Memory Card/CF ile USB aynı ortam değildir.
Aktarım sırasında kart veya USB çıkarılmamalıdır.
Harici dosya adıyla dosya içindeki O numarası farklı olabilir.
Aynı O numarasının üzerine yazmadan önce mevcut program yedeklenmelidir.
DNC, programı CNC belleğine tamamen kaydetmeden harici kaynaktan yürütür.
Program, ofset ve operatör verileri ayrı ayrı yedeklenebilir.
Parametre, PMC, SRAM ve BOOT SYSTEM işlemleri servis seviyesindedir.

Kendini Test Et

READ ve PUNCH işlemlerinin veri yönleri nedir?
I/O Channel neyi belirler?
Kanal numaraları neden internetten bulunan genel bir tabloya göre seçilmemelidir?
RS-232 transferi için hangi ayarların uyumlu olması gerekir?
Dosya adıyla O program numarası arasındaki fark nedir?
Aynı O numarası bellekte varsa program alınmadan önce ne yapılmalıdır?
Memory Card kullanılırken veri aktarımı sırasında kart neden çıkarılmamalıdır?
DNC ile normal program aktarımı arasındaki fark nedir?
Aktarım tamamlandıktan sonra program içeriği neden tekrar kontrol edilmelidir?
Operatör seviyesinde hangi ofset verileri yedeklenebilir?
CNC belleğindeki kopya program neden bağımsız yedek sayılmaz?
Hangi yedekleme işlemleri bakım veya servis personeline bırakılmalıdır?